Redactioneel-2014-05-regenseizoen

regenseizoen 2014-c11-12 juli-d
• Meer over deze religieuze feestdagen in: Festivals and events in north Thailand . Dit jaar betekent dit vier aaneengesloten vrije dagen. De laatste daarvan, maandag 14 juli, is een cadeautje van de militairen die in de maand mei met een coup aan de macht kwamen. De bedoeling is dat de Thais met zo’n lang weekend in eigen land op reis gaan en daarmee de al vele maanden geplaagde Thaise toerisme-industrie een beetje leven inblazen.

goud van Oud 4• Over één van de tropische vruchten—de doerian—schreef natuurvorser Alfred Russel Wallace dat alleen al deze vrucht een bezoek aan tropisch Azië de moeite waard maakt. En dat was in de 19e eeuw toen een bezoek aan Bangkok, Singapore of Jakarta nog een vermoeiende reis van zes weken per boot betekende.
In het begin van het regenseizoen worden de Thaise markten overspoeld met een rijkdom aan tropische vruchten, waaronder de beroemde en beruchte doerians. Voor een fruitfetisjist om gek van te worden! Lees hierover in een reisverhaal van meer dan dertig jaar geleden: Geheim van de Marang .
RIJST PLANTEN. Al behoort rijst al vele jaren niet meer tot de top money earners van de Thaise economie, de rijstbouw is nog wel van groot belang. Als exporteur van rijst staat Thailand niet meer bovenaan, maar miljoenen Thais op het platteland verbouwen nog rijst. Waar het bevloeien van de velden beperkt is, is de rijstbouw sterk afhankelijk van de regenval en daar wordt de rijst vooral in juni en juli geplant. In die maanden zie je overal in Noord-Thailand de boeren en boerinnen voorover gebogen in de velden staan om er de jonge rijstplanten uit de zaaibedden in over te planten. Dit overplanten zorgt voor de hoogste opbrengst, maar is ook het zwaarste en tijdrovendste deel van de rijstcyclus. Hoewel Nederlanders regelmatig rijst eten, hebben velen in feite geen benul van het verbouwen van rijst en sommigen hebben zelfs geen idee wat rijst nu wel precie is. Groeit het in pakken aan de bomen? Nee! Wat is het dan wel? Hierover meer in: rijstbouw .
rijstbDe Thaise landbouw is nu sterk gediversificeerd met rubber, suikerriet, cassave en een veelheid aan groenten en fruit. Maar in het verleden domineerde de rijstbouw. Menig westers bezoeker aan Siam in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw merkte op dat de Thais daarin vooral uitblonken. De jonge Noor Carl Bock was van 1881-1882 één van de eerste Europese reizigers in Noord-Thailand en volgens deze weerbarstige avonturier was rijstteelt het enige waarin de Noord-Thais goed waren—zijn reis verliep weinig voorspoedig en deze ‘koloniaal in hart en nieren’ kreeg een grondige hekel aan de ‘leugenachtige’ bevolking (lees hierover in: Carl Bock’s frustrating odyssey in North Thailand, 1881-82 )
INNOVATIE IN DE RIJSTTEELT: TUKKERS SCHIETEN RIJSTPLANTJES MET LUCHTDRUK DE MODDER IN. Bocks racistisch superieuriteisgevoel verschilde sterk van de ’empathie’ die studenten aan de Technische Universiteit van Twente jegens de oosterling koesterden. Ze hadden te doen met het zware werk van de rijstboeren in Azië en het langdurig overplanten van de rijst zou tot veel rugklachten leiden. Als werkstuk besloten ze een apparaat te ontwerpen dat het planten van de rijst zou verlichten—een nobel streven. Het resultaat was een doorzichtige koker van kunststof waarin de rijstplant(jes) gelegd kon(den) worden. Na het sluiten van de koker konden de plantjes met luchtdruk worden weggeschoten….in de zachte blubber van de rijstvelden. Hun proeven met het apparaat zouden aangetoond hebben dat het goed werkte en dat boeren daarmee rechtop staand de rijst zouden kunnen planten—dat was zo’n vier jaar geleden.
Ik betwijfel echter of het apparaat de menselijke hand—deze kroon der schepping—tijdens de rijstbouw kan vervangen. Vaak staat er een laag water op het veld die de afgevuurde rijstplantjes afremmen en mogelijk zelfs plat slaan voordat de wortels de modder bereiken. Verder is het overplanten het effectiefst (en de opbrengst het hoogst) wanneer er 4-7 plantjes bij elkaar gebundeld worden gepoot. Het lijkt me een heel gepiel om zo’n setje in de koker te krijgen zonder dat de uitstekende worteltjes in de sluiting van de koker worden afgeklemd. Ik neem aan dat wanneer er een plantje blijft steken door klem zittende worteltjes de gehele lancering mislukt. Ook heeft de plantende hand nog een soort corrigerende functie, ze penetreert de modder met de benodigde extra kracht waar die wat steviger is. Ik heb de rijst-ejaculatoren nog niet in Thailand gezien, maar wie weet, gebeurt dat nog, de veranderingen gaan hier soms erg snel.

kleurengekte3-DSC01263-670bOok al heeft de Thaise economie het afgelopen jaar sterk aan élan ingeboet—wat wil je met chronische demonstraties in Bangkok gevolgd door een ouderwetse coup?—de nieuwe gebouwen vliegen nog steeds als paddestoelen uit de grond en aan de bouwstuipen lijkt nog lang geen eind te zijn gekomen.
KLEURENWAANZIN. Wat vooral opvalt is dat de felle kleuren zijn doorgebroken in de Thaise architectuur—de optrekjes die er nu worden neergezet lijken steeds vaker ook op paddestoelen, althans wat hun kleur betreft. Was de nieuwbouw een jaar of anderhalf jaar geleden nog overwegend wit of betongrijs, nu zit men de muren al paars, gifgroen, roze, knalgeel of oranje te verven terwijl de ramen er nog in moeten. Een half jaar geleden zag je hier en daar een bont gekleurd nieuw huis. Nu lijkt het erop of elk nieuw huis een fel kleurtje moet krijgen. Wordt iets in Thailand een rage, dan wordt het ook echt een rage en kent men geen maat of grenzen meer. Kakelbont is doorgebroken en de kleurencombinaties gehoorzamen vaak aan geen enkele wet.
kleur 5Erger nog: mensen die hun hele leven gelukkig gewoond hebben in een vaalgrijs rijtjeshuis beginnen in de roes van kakelbont hun woning lila of oranje te schilderen. Zelfs overheidsgebouwen worden aan de nieuwe trend aangepast (zoals het groen-gele gebouw op de fotoreeks hierboven, te vinden in Si Nakhon in de provincie Sukhothai).
Felle kleuren vonden al een jaar of tien geleden hun intrede in de alledaagse Thaise woningbouw. Maar dat betrof voornamelijk de daken, en de niet-traditionele kleuren van de dakplaten bleven beperkt tot azuurblauw, fel zeegroen en oranjebruin. De nieuwe kleuren sloegen aan: soms zie ik vanaf een heuvel een dorpje liggen waarvan bijna de helft van de daken als smaragden in het zonlicht spiegelen. Maar daar bleef het bij: een geel of roze dak heb ik nog nooit waargenomen, een lappendeken van kleuren op één enkel dak evenmin.
Vergeten we die daken eventjes, dan kan gesteld worden dat bonte kleuren tot een aantal jaren geleden beperkt waren tot de reclamezuilen, uithangborden, spandoeken, neonreclames en zonneluifels die de gebouwen tooiden. De adverterende kleuren van de eerste 7Eleven-winkels waren vroege voorlopers van de huidige kleurengekte…die goeie ouwe tijd toen je iemand nog de weg kon uitleggen met “…en dan zie je een 7Eleven en iets ervóór sla je linksaf..” — nu liggen er soms drie of meer van deze winkels aan dezelfde straat, niet zelden vlak naast elkaar.
molens-aKleurengekte is ook kenmerkend voor de proliferatie van recreatieve uitspanningen (koffiehuisjes, restaurants en resorts) langs de weg, die een jaar of acht geleden opgang maakten. De bonte kleuren gaan hierbij echter gepaard met een overvloed aan gimmicks: exotische beelden, oude telefooncellen en autobussen, manshoge bloedrode harten en aardbeiden, zelfs een levende have van schapen (ik heb die laatste nog niet in verschillende kleuren geverfd gezien, dat komt misschien nog)—meer hierover in: Noord-Thaise wegen – een wintersprookje . Van al deze gimmicks heeft de windmolen het gewonnen. Bij coffee shops en zelfs benzinestations mag een molentje niet meer ontbreken om de aandacht van de potentiële klant te trekken. Trek in een kopje koffie? Laat je blik varen over het landschap: zie je een windmolen, dan geurt daar de koffie.
01-Vijfdaagse Phu Langka-dag 1-3-nieuwOp reis door Noord-Thailand is die kleurengekte moeilijk te ontlopen, maar helemaal buiten de plat getreden paden begint ze schaars te worden. De nieuwe vijfdaagse motortocht naar Phu Langka gaat overwegend door de ongerepte natuur en het nog ‘onbedorven’ platteland. Geen kakelbonte reclamezuilen, slechts de bonte kleuren van bloemen en bloesems langs de weg. De eerste drie dagen van deze route staan gepost: Motorfietstocht Chiang Mai-Phu Langka-Chiang Mai-dag 1-3 . Aan de terugweg naar Chiang Mai (dag 4-5) wordt gewerkt.

00-teaser-Art of E-DSC07830Erosiekunstwerken. Noord-Thailand is rijk aan fascinerende landformaties en enkele van de mooiste vind je al vrij dicht bij Chiang Mai. In een nieuwe post heb ik een stuk op twintig van mijn favoriete erosiekunstwerken in woord en beeld gebracht. Zie: Art of erosion (tweetalig).

Spectacular rock formations. There are many fascinating landforms in northern Thailand, such as limestone crops and heavily eroded formations of sediments, but only few of them are well known, such as Op Luang and Pai Canyon. Some twenty more of such landforms are described and illustrated in a new post, including notes on how they were formed and tips on how to get there: Art of erosion (bilingual).

motorbiking Mei-juni teaser-dag12-PHRK-DSC06138PHRK-teaserformaatMotorfietstochten. Een fascinerend rotslandschap bevindt zich op de berg Phu Hin Rong Kla in het ‘onbekende’ oostelijke deel van Noord-Thailand. De berg ligt ook op de route van de Grote Ronde van 15 dagen. De reisbeschrijving van deze tour is nu uitgebreid met dag 11 vanuit het zuiden van Nan naar Nakhon Thai aan de voet van de berg ( zie: Grote Ronde dag 11 ) en de erop volgende dagtrip naar de prachtige natuur van Phu Hin Rong Kla (zie: Grote Ronde dag 12). Nog drie dagen en de Grote Ronde is compleet en ben je weer terug in Chiang Mai. Alle routebeschrijvingen van de doe-het-zelf-tochten, inclusief die van losse dagtochten vanuit Chiang Mai, vind je in de rubriek: Motorfietstochten . Maar ik kan ook tailor-made motorfietstochten voor maximaal 3 personen organiseren en begeleiden. En ben je alleen en wil je graag Noord-Thailand verkennen per motorfiets, maar durf je zelf niet te rijden? Dan kun je bij mij achterop (zwaargewichten uitgesloten). Geïnteresseerd? Neem dan contact op: contact .

walking Doi Suthep-b-670

Natuurtochtjes op Doi Suthep
Doi Suthep-Pui (1685 m), de berg ten westen van Chiang Mai, is bekend om de bijzondere, soortenrijke flora. Met name het evergreen bos op een hoogte van 1000 m en hoger is indrukwekkend met zijn vele woudreuzen en wild kronkelende lianen. De dichte onderbegroeiing ervan bestaat vaak uit manshoge planten met enorme bladeren. Dat bos beantwoordt aan het beeld dat men heeft van ‘tropische jungle’. Groen, groen en nog eens groen domineert er, maar vaak word je verrast door de bonte bloemen van menig zeldzame plant. De fauna is er minder opvallend, maar soms zie je fel gekleurde hagedissen of slangen. Het is er een en al gekwetter van vogels, maar deze schuwe dieren ontdek je niet gauw in de wirwar van groen.
Wat is er mooier dan deze mysterieuze natuur te verkennen onder leiding van een bioloog die het gebied op zijn duimpje kent en je naar de mooiste plekjes brengt waar toeristen zelden komen? Geïnteresseerd? Neem dan contact op. Meer hierover in: Doi Suthep natuurtochtjes .

Doi Suthep is the mountain west of Chiang Mai, the summit of the highest peak at 1685 m above sea level. Annually, hundreds of thousands of both Thai and foreign tourists flock to the mountain to visit the famous Wat Phra That Doi Suthep (temple), but only few of them will also explore the fascinating, species-rich forests on the mountain. In particular, the evergreen forests at elevations above the temple are impressive jungles with many giant trees and lianas and dense undergrowth of large-leaved plants from the banana- and ginger-families. Green dominates this tropical jungle, but here and there you come across strange-shaped and brightly-colored flowers of rare plants and trees. Animal life is less conspicuous, but lizards and snakes are often seen. You’ll hear the songs and cries of many birds, but they are difficult to spot in the labyrinths of the tree tops.
There is no better way to explore these mysterious forests than with a biologist who is familiar with the many trails and paths crossing the national park. He can bring you to sites seldom seen by tourists. More about this in:
Doi Suthep natuurtochtjes . Are you interested? Please contact . More about flora and fauna of Doi Suthep-Pui in: click here .
cover festivals-b-670-c-May-June 2014-a

culinair NIEUWCulinair: KHAO SOI en BOK door de MOLEN Noord-Thailand is beroemd om zijn khao soi. Het is het epitoom van de Noord-Thaise keuken, wat hutspot is voor de Hollandse cuisine. Interessant is dat het gerecht niet van Noord-Thaise origine is. En verder is merkwaardig dat het geen rijst bevat, hoewel de naam (khao = rijst) dat suggereert. Maar het is een enorm lekker hapje als het goed is klaargemaakt. Meer hierover en over zestien eethuisjes in Chiang Mai waar je een goede khao soi kunt krijgen in de nieuwe post: khao soi. Culinair hebben wij niet stilgezeten en nieuw is ook het recept voor een ‘unieke Hollandse hutspot’. Nieuw is dit niet: deze hutspot was misschien in de crisisjaren van de vorige eeuw bedacht en dat was niet in Holland maar ergens in Rheinland-Westphalen. De ingrediënten zijn gemakkelijk te krijgen in Chiang Mai en de hap is ideaal voor de vele Hollanders in Thailand die al gauw genoeg hebben van de Thaise keuken: niet bewerkelijk en zeer voedzaam. En ook buiten het Thaise winterseizoen smakelijk. Hierover in: Culinair—bok door de molen .

Slangennieuws
Vogels van Noord-ThailandEnkele vogels gespot in maart. 1-2: Hop, Common Hoopoe (Upupa epops), in laagland in het district Hot, Chiang Mai (2014-03-24). 3-4: Grey-breasted Prinia (Prinia hodgsonii), in laagland langs de rivier de Ping in het district Pa Sang, Lamphun (2014-03-29). VOGELS DETERMINEREN Meer foto’s van vogels uit Noord-Thailand, slechte en heel slechte, maar ook wel een aantal wat betere in: Enkele vogels-some birds , Enkele vogels-some birds-02 en Enkele vogels-some birds-03. Met wat geluk vind je er een plaatje van de vogel die je gezien hebt en waarvan je zou willen weten tot welke soort hij behoort. (En met wat geluk heb ik er de goede naam bijgezet.) •

•Enkele bloemen in juni en juli

©SJON HAUSER: tekst en foto’s

MOTORBIKING January and February is Winter time in northern Thailand, and the second half of February often shows a fast transition from the cool season to the hot season. Rain showers are rare in January and February, so it is an excellent time to explore the countryside in the North on a motorbike. Truly, the forests and fields often show signs of severe desiccation and fires in the fields and the undergrowth of the forests are a common sight. In March, the accumulated smoke from the fires sometimes results in smog. Many tree species flower in the relatively dry and cool months, among them rare species with brilliant and lavish blossoms (see below). This website offers special 6-days tours per minibus for nature lovers, see: Nature Tours What’s more, it promotes a number of DO IT YOURSELF motorbike tours which focus on interesting nature reserves and beautiful landscapes. Exploring the countryside on a motorbike is the way par excellence to enjoy the North’s marvellous nature and culture. One can do this best alone or in small groups (max. 3 motorbikes). To help these adventurers, detailed descriptions of a number of tours have been posted. Best known of all is the Mae Hong Son-loop, but the description of the tour deviates considerably from the standard tour and includes the little known road from Khun Yuam to Mae Chaem: Route 01-Rondje Mae Hong Son (in Dutch) There are also a number of 1-day motorbike tours and detailed descriptions of interesting destinations less than 100 km from Chiang Mai, such as Doi Inthanon, Thailand’s highest peak with cloud forests ; Huai Nam Dang National Park—hill tribes amidst dense forests ; the area between Chiang Dao-Wiang Haeng (Lisu Road, Lisu villages along Highway 1322 to Wiang Haeng), Mae Sot, Little Burma in Thailand and Umphang (Death Highway to Umphang—fifty miles through the clouds).

Pua rice fields Of the ultimate DO IT YOURSELF motorbike tour ‘Eastern North Thailand in 15 days’, full accounts of the first six days have been posted earlier (in Dutch): Day 1. Chiang Mai-Phrao-Nong Khaem-Arunothai-Pha Daeng Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 1 Day 2. Pha Daeng-Ban Khum and Doi Ang Khang plus Palong-dorp No Lae Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 2 Day 3. Ban Khum-Fang-Tha Ton-Akha-village Lo Cha-Mae Salong Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 3 Day 4. Mae Salong-Doi Tung-Mae Sai-Golden Triangle-Chiang Saen Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 4 Day 5. Chiang Saen-Chiang Khong-Wiang Saen-Pha Tang-Phu Chi Fa Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 5 Day 6. Phu Chi Fa-Huak-Chiang Kham-Phu Langka-Song Khwae-Pua Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 6

New are the complete descriptions of days 7-10 crisscrossing the beautiful countryside in the province of Nan and exploring the cultural treasures of its capital: Day 7. (in English!) Pua-Doi Phu Kha National park and around-Pua click here Day 8. Pua-Tha Wang Pha-Nan and temples in and around Nan click here Day 9. Nan-Mae Charim-Ban Rom Klao-Mae Charim-Nan click here Day 10. Nan-Huai Yuak-Wiang Sa-Na Noi-Sao Din-Pak Nai click here For practical information about renting a motorbike in Chiang Mai, preparing a tour and road safety see: Motorfietstochten I also offer tailor-made tours, advice and guided motorbike tours for less than 5 persons. Are you interested? Please contact me. •

Doi Inthanon cloud forestHauser Nature Tours

Special ‘Go Green’ nature tours: 70% nature, 30% culture With biologist/travel writer Sjon Hauser as tour leader During six days you will visit northern Thailand’s most beautiful and interesting national parks and cross remote parts of the picturesque countryside where foreign tourists are a rare sight. You will learn about aspects of Thai culture neglected in other tours, such as spirit worship and the cultivation of a variety of exotic crops. You will make many short hikes in the jungle, but there are no exhausting trekkings lasting for hours. On the other hand, sometimes the trails we follow are steep or we have to climb many steps. The knowledge and expertise of the tour leader will make this tour a special experience for you. The best time of the year for this tour is from May to November. During this period northern Thailand’s nature is lush and beautiful, while there is much activity in the paddies and upland fields. During December and January some parts of the North, that attract few tourists the remaining year, can be crowded with cool season tourists from Bangkok, in particular during weekends and holidays. This may pose a problem for making reservations. On the other hand, from February – April, the forests at the lower elevations are dormant and desiccated, while there is little agricultural activity. This tour will be executed in cooperation with Green Wood Travel in Bangkok. It is aiming at little groups of four to maximal eight persons. More about it in: Nature Tours

Speciale ‘groene’ natuurtochten: 70% natuur, 30% cultuur Voor de natuurliefhebbers onder de globetrotters zijn er nu enkele unieke door mij opgezette 6-daagse natuurreizen: 70% natuur, 30% plattelandscultuur. Behalve dat ze de mooiste natuurgebieden in het noorden zullen bezoeken, en veel uitleg krijgen over de natuur die zo heel anders is dan in de gematigde streken, zullen ze aspecten van de Thaise cultuur te zien krijgen die in de meeste reizen niet aan de orde komen, zoals geestenverering en het verbouwen van bijzondere gewassen. En dat vindt allemaal plaats in delen van Noord-Thailand die zelden door toeristen worden bezocht. Ze zullen talloze korte wandelingen door de natuur en op het platteland maken. Het zijn geen uitputtende trektochten, maar er moeten wel de nodige trappen beklommen worden. Zie ook: Nature Tours ©SJON HAUSER: text and pictures