Verkiezingen 2011—Rood tegen Geel en kakelbonte outsiders

Verkiezingsposters in het centrum van Chiang Mai.

Verkiezingsposters in het centrum van Chiang Mai.

Zondag 3 juli gaat Thailand naar de stembus. De strijd gaat vooral tussen de Phuea Thai (‘Voor de Thai’) partij (lijst 1) met als lijsttrekker Yingluck Shinawatra, een zus van de in ballingschap levende ex-premier Thaksin Shinawatra (2001 – 2006), en de Democratische Partij (lijst 10) van Abhisit Vejjajiva, Thailands premier van 2008 – 2011.

Wie er gaat winnen?

Volgens opiniepeilingen ligt de Phuea Thai nog duidelijk op kop, maar de Democraten blijven optimistisch en wijzen op tekenen dat ze langzaam inlopen. Ze blijven erin geloven dat uiteindelijk vele burgers voor ‘zekerheid’ zullen kiezen, dat wil zeggen: de Democraten.

Mogelijk behaalt Yingluck landelijk een forse overwinning, maar een meerderheid van de stemmen voor haar Phuea Thai is onwaarschijnlijk. Om te kunnen regeren zal de eerste vrouwelijke premier van Thailand, van wie enkele maanden geleden nauwelijks iemand gehoord had en die buiten de politiek was gebleven, het dus op een akkoord moeten gooien met een aantal  kleinere partijen. Die zijn er genoeg en regeren willen ze bijna allemaal.

Yingluck versus Abhisit

Yingluck versus Abhisit.

Voor de stemgerechtigde bestaat er keuze uit maar liefst veertig partijen en hun miljoenen posters geven momenteel veel kleur aan het land.

De hele dag schallen er oorverdovende partijliederen en verkiezingsleuzen uit speakers die bovenop pick-up trucks zijn geplaatst.

De grotere partijen hebben in elke provincie een aantal van deze wagens in kolonne door stad en platteland rijden.

Daarnaast zijn er ook regelmatig grote partijbijeenkomsten op pleinen, in stadions en bij markten.

Het is een soort rondtrekkend circus en in veel opzichten is er sinds vijftien jaar geleden niet veel veranderd (zie het artikel: Verkiezingen 1996—democratie van knisperende bankbiljetten).

Op de affiches ogen sommige kandidaten, gehuld in wit uniform behangen met onderscheidingen en met een stuurse blik, nog even potsierlijk als voorheen.

Canvasser (stemmenwerver) blijft een gevaarlijke bezigheid in de business van de politiek en er zijn er al een aantal, net als bij voorgaande verkiezingen, neergeschoten.

Het uitdelen van geld om stemmen te kopen speelt nog steeds een grote en vaak beslissende rol en gebeurt vooral vlak voor de verkiezingen.

Chuwit.

Chuwit Kamonwisit.

Gelukkig zijn er altijd wel kleurrijke figuren die voor een vrolijke noot zorgen. Een van de meest excentrieke kandidaten ooit — het betrof de verkiezingen van de gouverneur van Bangkok —  had als campagneleuze “Alle lichten op groen” als oplossing voor de chronische files in de hoofdstad. (De filosofie daarachter was dat je bij een rood licht altijd stilstaat, maar er bij licht op groen soms nog wel beweging in zit. Hij werd overigens niet gekozen.)

De meest kleurrijke figuur van deze verkiezing is Chuwit Kamonwisit van lijst 5. Terwijl de meeste kandidaten zoet glimlachend, wat stijf of zelfs stuurs op de affiches staan afgebeeld, kijkt Chuwit verbeten, alsof hij uit het dolhuis ontsnapt is.

Vijf vingers houdt hij in de lucht gestoken wat betekent: Halt! (en tevens: Lijst 5!) De ongebreidelde corruptie ziet Chuwit als Thailands grootste probleem en daaraan moet zonder pardon een eind worden gemaakt.

Chuwit is populair in Bangkok, vooral bij scholieren en studenten die de andere kandidaten maar saai en vervelend vinden.
Hij is miljonair geworden met zijn ‘massagesalons’ (een verkapte vorm van bordeel) en een bordeelhouder in de politiek is weer eens wat anders dan een jurist of econoom.

Zijn achtergrond verklaart overigens zijn kruistocht tegen de corruptie: Chuwit heeft zich in zijn carrière blauw moeten betalen aan smeergelden om de politie te vriend te houden om zijn zaken te ‘beschermen’. Hijzelf zal de volksvertegenwoordiging wel halen, maar zijn partij zal niet meer dan een splinterpartij worden.

Een nieuw verschijnsel is de grote schaal waarop verkiezingsposters worden vernield, althans hier in Noord-Thailand. De vandalisten hebben het vooral gemunt op het hoofd van ex-premier Abhisit van de Democraten. Noord-Thailand is een bolwerk van de ‘roodhemden’ (Thaksin komt uit Chiang Mai) en ik kan me wel voorstellen dat een aanhanger van Thaksin, die vorig jaar in Bangkok tegen de Abhisit-regering demonstreerde en meemaakte dat het protest bloedig werd neergeslagen, met een viltstift een Hitlersnorretje op de bovenlip van Abhisit tekent.

vernielde posters

Vernielde posters van de Democratische partij in Wiang Kaen, Chiang Rai.

vernielde poster

Een Democraat in de kreukels in Chiang Saen, Chiang Rai provincie.

Maar vaak is ook het hoofd van Abhisit uit het canvas geknipt of gesneden. Nog een stapje verder gaat het simpelweg in elkaar hengsten van de affiches die vaak slechts op dunne bamboelatjes rusten.
Oproepen van de Phuea Thai-leiding om met dit vandalisme te stoppen hebben weinig uitgehaald. Dat was voor Abhisit een goede reden om zijn rivaal te kritiseren: ‘Als je je aanhang al niet eens in de hand kunt houden, hoe wil je dan wel het land gaan besturen?’
Overigens heb ik een sterk vermoeden dat een deel van dit vandalisme op rekening komt van de canvassers van de Phuea Thai. In Mae Rim was bijvoorbeeld een groot aantal affiches van Lijst 10 vernield op plaatsen waar net de nieuwe posters van Yingluck (Lijst 1) waren geplaatst — wat  suggereert dat dat door dezelfde ploeg lieden is gedaan.

Het is duidelijk dat de roodhemden vrijwel in hun totaliteit achter de Phuea Thai partij staan.

buffel-lijst 3

Lijst 3.

hond-lijst 3

Lijst 3.

lijst 20

Somsak van de Nieuwe Politiek.

En waar zijn de geelhemden gebleven?
Een groot deel zal ongetwijfeld op de Democraten stemmen. De leiders van geel streven een complete herziening van het politieke bestel na, de zogenaamde Kan Mueang Mai (‘Nieuwe Politiek’) die voor het eerst was uitgedokterd en naar voren gebracht door hun leider Sondhi Limthongkul. En die Nieuwe Politiek staat lijnrecht tegenover het huidige bestel waarin de corrupten, de rijken die geld uitdelen en anderen die de politiek slechts gebruiken om zich te verrijken of eigen belangen te behartigen, toch steeds weer aan het langste eind kunnen trekken.

Geel doet dus aan deze verkiezingen vooral mee door de kiezers aan te sporen nee te stemmen, door hun stem uit te brengen op lijst 3, waarvan de bizarre affiches honden en waterbuffels aangekleed als politici tegen een gele achtergrond afbeelden als parodie van de huidige politici.

Een andere leider van geel, Somsak Kosaisuk, meent de Nieuwe Politiek wel met de huidige verkiezingen te kunnen lanceren. Met zijn portret, dat op Ho Chi Minh lijkt, en een soort hakenkruis als partijvignet, ogen de posters van zijn Nieuwe Politiek partij (lijst 20) al bijna net zo bizar als de aangeklede honden en karbouwen van lijst 3.

poster lijst 16

Een poster van Newins Phum Chai Thai partij.

Een ander opmerkelijk verschijnsel is de zichtbare afwezigheid van een aantal ‘ouwe rotten’ in de politiek (in Thailand vaak ‘dinosauriërs genoemd). Het betreft lieden die door gerechtshoven voor vijf jaar uit de politiek zijn verbannen vanwege het omkopen van kiezers en/of hun leiding gevende positie binnen de ontbonden en illegaal verklaarde Thai Rak Thai partij van Thaksin en de opvolger ervan, de People’s Power partij.

Een zo’n afwezige is bijvoorbeeld Newin Chidchob, de godfather van het (zetelsrijke) zuidelijke deel van de Isan (Noordoost-Thailand) en de niet-officiële leider van de Phum Chai Thai partij, de ‘Trots Thai (te zijn) partij’, een van de zes ‘middelgrote’ partijen.

Newin (genoemd naar de voormalige dictator van Birma) prijkt dus niet op de affiches van lijst 16 die nu nogal populistisch in woord en beeld het verbeteren van het lot van misdeelde bevolkingsgroepen bepleiten (onder wie ook sportlieden).

De godfather van Buriram en contreien, en eigenaar van Thailands beste voetbalclub, heeft lange tijd onder de vleugels van Thaksins partijen meegeregeerd. Tijdens de crisis eind-2008, waarbij de geelhemden Bangkoks luchthavens hadden bezet, maakte hij zich bijzonder ongeliefd bij de roodhemden en de Thaksin-aanhang door met zijn partij over te lopen naar de Democraten om daarmee en met enkele andere, kleinere partijen een nieuwe regeringscoalitie te kunnen vormen.

Het opportunisme van de Thaise politici wordt door niets duidelijker geïllustreerd dan de carrière van Newin—daarover misschien later meer.

Naschrift januari 2014. De verkiezingen van 2011 werden op overweldigende wijze gewonnen door de Phuea Thai Partij en een paar maanden later werd een nieuwe regering met aan het hoofd Yingluck Shinawatra gevormd. Phuea Thai domineerde regering en parlement. Eén van de beloftes van de partij aan het electoraat was om Thaksin weer terug naar Thailand te halen (zodat deze nog beter aan de touwtjes kon trekken). Een wet voor algehele amnestie voor ‘politieke delinquenten’ zou dit mogelijk maken. Na twee jaar gebakkelei, ging het wetsvoorstel in 2013 in behandeling en leek de amnestie niet meer tegen te houden te zijn. Dat leidde in november dat jaar tot grote demonstraties in Bangkok. De  regering van Yingluck trad af en schreef nieuwe verkiezingen uit. Waarmee de cirkel rond is!

©SJON HAUSER: TEKST EN FOTO’S