Redactioneel-2014-01-januari-februari

jan-feb 2014-cover-670breedEnglish lines-670
1 januari (woensdag): Gelukkig Nieuwjaar! De eerste januari is een nationale feestdag in Thailand. Tot voor kort was alleen 31 december een vrije dag, maar was de eerste dag van het nieuwe jaar een gewone werkdag. In het kader van de modernisering van Thailand werd 1 januari een nationale feestdag….terwijl 31 december dat gewoon ook bleef. Het volk protesteerde niet.
Met feestvieren begint men overigens al enkele dagen voor het nieuwe jaar en de drank vloeit dan scheutig.
DODENRECORDS. Het aantal verkeersslachtoffers stijgt in die dagen exponentieel en pas na de eerste januari begint men enig zicht te krijgen op wat ongeveer de uiteindelijke totaalscore zal zijn. Zal het record van het aantal verkeersdoden in het beruchte weekje rond Nieuwjaar (de Zeven Gevaarlijke Dagen van 27 december tot en met 2 januari) weer worden gebroken? Helemaal juist is dat nooit te voorspellen: uiteindelijk worden de kraantjes van de hopeloze comateuze gevallen in de intensive cares pro forma altijd pas na een aantal dagen dichtgedraaid. Bovendien kunnen op 1 en 2 januari nog onverwachtse rake klappen vallen als een stroom mensen van hun nieuwjaarsvakantie in eigen land huiswaarts keert. Denk aan autobussen die in een ravijn storten: dat scheelt een slok op een borrel. Maar de score zal ergens tussen de 300 en 400 doden liggen. Update: Inmiddels (7 januari) is het dodenaantal van de eerste zes dagen vrijgegeven: 334. Het ziet er dus naar uit dat het aantal doden gedurende de Zeven Gevaarlijke Dagen van vorig jaar (365) royaal zal worden overschreden. Ik verwacht dat de eindscore binnen enkele dagen zal worden bekend gemaakt. Bijna 400 doden als gevolg van een weekje feest vieren: dat is meer dan het totaal aantal doden bij alle rellen, demonstraties en coups sinds 1976 bij elkaar (het geweld in het Zuiden even niet meegerekend).
WINTERTOERISME. Gedurende de vrije dagen rond Nieuwjaar trekken bewoners van Bangkok massaal naar het noorden van het land om daar van het koele weer en de exotische atmosfeer te genieten. Zie: Noord-Thaise wegen – een wintersprookje. Bij sommige attracties is het dan een drukte van je welste. Het verkeer naar de tempel op de berg Doi Suthep bij Chiang Mai is dan een heksenketel en dit jaar zou de weg een aantal dagen voor personenauto’s worden gesloten.
KOUDEGOLF. Wat het koele weer betreft zijn deze wintertoeristen beslist aan hun trekken gekomen, want sinds begin december is het in Noord-Thailand ongekend koud.
‘s Nachts daalde het kwik hier in Chiang Mai tot tegen de tien graden Celsius en hoog in de bergen vriest het soms. Liefdadigheidsorganisaties zijn in rep en roer om dekens uit te delen in de noodlijdende bergdorpen. Foto’s van de ‘wonderbaarlijke’ met rijp bedekte bladeren van planten op de bergtoppen tooiden met regelmaat de voorpagina’s van de kranten. Maar helaas: nog steeds geen sneeuw (zoals voor het eerst in tijden in Noord-Vietnam). Hagel is overigens geen helemaal onbekend verschijnsel in Noord-Thailand. Soms hagelt het in april, de heetste maand. En de hagelkorrels kunnen zo groot als duiveneieren zijn!
Inmiddels (begin januari) is de dooi weer ingetreden.
eerste week van Janauri: Winter Fair van Chiang Mai. Van alle Noord-Thaise Winter Fairs is die van Chiang Mai het grootst. Ze vindt plaats op een uitgestrekt open terrein bij het nieuwe sportstadion Chet Roi Pi (wat ‘700 jaar’ betekent, omdat het in 1996 met de viering van het 700-jarig bestaan van de stad werd geopend). Van de kermisattracties vind ik het spookhuis en de botsautootjes het leukst. Het spookhuis onder meer vanwege de ‘echte’ spoken die proberen je er te doen griezelen — jongens in slecht zittende spookkostuums die ‘boeh’ roepen. De botsautootjes zijn het populairst bij de opgeschoten jeugd en de baldadigheid kent er geen grenzen. Echt cool is het wanneer je er tussen de rijdende autootjes gaat dansen. Met wapenstokken uitgeruste politie heeft handen tekort om deze waaghalserij de kop in te drukken. Laat in de avond is er doorgaans een optreden van een bekende Thaise popgroep. Dat trekt duizenden bezoekers en loopt niet zelden uit op flinke knokpartijen tussen verschillende groepen jongeren.
11 januari (zaterdag): Wan Dek oftewel Kinderdag. De Thaise kinderen worden deze dag flink verwend. Er worden overal leuke dingen voor hen georganiseerd. En bij mij in de mu ban (wijk) zamelen buurtbewoners snoep en zoete drankjes in om later aan de kinderen uit te delen. Hier en daar rijdt het leger tanks naar bepaalde plaatsen en kinderen mogen er dan in kruipen en weten dan hoe zo’n dingen er van binnen uitziet (hopelijk worden de tanks die dag niet gebruikt bij een staatsgreep). Brandweerlieden demonstreren hoe ze mensen uit brandende huizen redden en kinderen mogen onder hun toezien vanaf de verdieping van een gebouw naar beneden ‘abseilen’.
14 januari (dinsdag): National Forest Conservation Day. Ook allerlei activiteiten op deze dag, maar je moet wel weten waar. Overigens valt deze datum ongeveer samen met het begin van de smog-vormende branden die over de velden en door het bos trekken.
aaaNareasuan-cropped-A-670c18 januari (zaterdag): Naresuan Dag. Op deze dag wordt een van Thailands grootste vorsten uit de geschiedenis herdacht: koning Naresuan de Grote (voluit in het Thai: Somdet Phra Naresuan Maharat). Naresuan is vooral beroemd geworden om zijn krijgskundige heldendaden, met name een duel op de rug van een olifant in 1592 waarin hij de Birmese kroonprins versloeg. Naresuan wist Siam van het Birmese juk te bevrijden en behoort tot de vijf meest vereerde Thaise vorsten uit de geschiedenis. De koning is nu een soort beschermheilige van het Thaise leger. Op veel plaatsen staan standbeelden en andere heiligdommen ter nagedachtenis van hem, vaak gesponsord door het leger. Op 25 januari brengt men daar groots hulde aan de monarch. In de provincie Suphanburi is er zelfs een festival dat een week duurt en waar elke avond de beroemde veldslag van 1592 wordt opgevoerd, compleet met tientallen oorlogsolifanten en vele honderden met zwaarden uitgeruste soldaten. In Noord-Thailand staan ook talloze Naresuan-monumenten. Een stoepa in Mueang Ngai (iets ten noordwesten van Chiang Dao) is een van de bekendste. Behalve ceremoniën, zoals kransleggingen, zijn er op Naresuan Dag hanengevechten te zien. De verering van deze koning is sterk verbonden met de Thaise strijdkrachten, met name het leger, waarvoor de koning als een beschermheilige geldt. Waarom je bij Naresuan-heiligdommen zoveel beelden van hanen ziet staan en waarom bij sommige op Naresuan Dag hanengevechten plaatsvinden kun je lezen in een verhaal over de vermaarde koning: Naresuan the Great, Thailand’s venerated warrior king
De weken voorafgaand aan de viering zijn er vaak bewegingen van het militair materieel te constateren: tanks en andere voertuigen worden naar plaatsen gereden waar parades worden gehouden, zoals in Bangkok. Wie weet zullen ze er ook nog ‘echt’ gebruikt worden.

Chin NYa-67031 januari – 2 februari (vrijdag-zondag): Chinees Nieuwjaar. Op 31 januari begint in Thailand het Chinees Nieuwjaar. Thailand, inclusief Chiang Mai, ligt dan enkele dagen een beetje lam, want eerste, tweede en zelfs derde generatie-Chinezen (de Sino-Thai) hechten sterk aan hun tradities. De eigenaren van de meeste bedrijven hebben wel Chinees bloed. In sommige steden (zoals Nakhon Sawan) wordt het feest ook in het openbaar uitbundig gevierd, maar elders is het vooral een familiefeest. Wel wordt er oorverdovend vuurwerk afgestoken dat je hartkloppingen bezorgt. Dat wordt gedaan om het mythologische monster Nian te verdrijven, dat aan het begin van elk jaar hongerig verschijnt om zich te goed te doen aan mensenvlees.
Met het feest wordt het Jaar van de Slang uitgeluid en het nieuwe jaar, het Jaar van het Paard ingeluid. Mensen geboren in het Jaar van het Paard zijn een beetje kuddedieren en voelen zich thuis in de massa. Ze bezoeken graag theaters, en voetbalstadions, leert ons een Chinese bron die ik raadpleegde.

Lisu NY-231 januari – 2, 3, 4 … februari : Lisu Nieuwjaar. Van het tiental bergvolkeren in Thailand behoren de Lisu tot de kleurrijkste en interessantste. Veel Lisu-vrouwen dragen nog steeds hun traditionele, bonte kostuum vol applicatiewerk, terwijl de mannen verknocht zijn aan hun gifgroene of blauwe slobberbroek (foto hiernaast). Het volk heeft eeuwenlang in de bergen van Yunnan (Zuid-China) gewoond waar het in aanzienlijke mate gesiniticeerd is. De eerste Lisu’s zijn pas in het begin van de 20e eeuw in Thailand neergestreken. Het Lisu Nieuwjaar valt ongeveer samen met het Chinees Nieuwjaar, maar dat kan van dorp tot dorp een beetje verschillen. Drie dagen wordt er geofferd aan geesten en goden, gedanst, gesmuld en gezopen. Bezoekers zijn er doorgaans welkom en het is de moeite waard een Lisu-bergdorp tijdens de nieuwjaarsviering op te zoeken. Tussen Chiang Dao en Wiang Haeng ligt een vijftal Lisu-bergdorpen aan de hoofdweg (Highway1322). Meer informatie hierover in de artikelen: Lisu New Year en Lisu Road.

verkiezing-670-compleet‘Gezien de gebeurtenissen in Thailand van de afgelopen paar jaar houdt menigeen zijn hart vast. Het gewelddadig beëindigen van de bezetting van stadsdelen in Bangkok in mei 2010 betekende allerminst het eind van de strijd tussen de ‘rode shirts’, de ‘gele shirts’ en de regering. Van nationale verzoening is de afgelopen acht maanden weinig sprake geweest,’ schreef ik aan het begin van 2011 in een column op deze pagina en ik eindigde het stukje als volgt: ‘Zullen de rookpluimen van een burgeroorlog ook de komende maanden weer boven Bangkok en Chiang Mai uitstijgen?’ Drie jaar zijn inmiddels verstreken en in die drie jaar is er veel gebeurd, maar van een verzoening tussen de strijdende partijen is geen enkele sprake en de dreiging van een escalerende burgeroorlog is de komende weken groter dan ooit.
De aanleiding van het oplaaiende conflict was een wetsvoorstel van de regering van premier Yingluck Shinawatra, een jongere zus van de in ballingschap levende ex-premier Thaksin Shinawatra. Yingluck was in juli 2011 met een overweldigende meerderheid tot premier gekozen. Zoals te verwachten viel regeerde ze als een soort marionet van haar Grote Broer. Toen de regering het afgelopen jaar met een wetsvoorstel kwam tot algehele amnestie voor de ‘politieke delinquenten’ in het kader van een zogenaamde verzoeningspolitiek, barstte het protest los. Want de oppositie zag in het voorstel een poging om Thaksin zonder kleerscheuren maar Thailand terug te halen en probeerde de wet op allerlei manieren te blokkeren. Toen men daarin niet leek te slagen, begon men eind november in Bangkok te demonstreren. Ex-democraat Suthep Thaugsuban ontpopte zich als een bezielend leider van het verzet en al gauw werden ook regeringsgebouwen bezet. Weldra vielen de eerste doden in de strijd. De regering trad betrekkelijk mild op tegen de demonstranten, begrijpelijk, want escalatie van het geweld zou ingrijpen van het leger in de hand werken—en het hart van de legerleiding ligt nu eenmaal niet bij de regering maar bij de demonstranten.
De doelstelling van de demontranten was inmiddels niet beperkt tot het tegenhouden van de amnestiewet. Men eiste vooral ook dat Yinglucks regering opstapt, dat er een eind gemaakt wordt aan corruptie, dat ‘thaksinisme’ met wortels en al uitgeroeid wotdt en uiteindelijk dat het land voorlopig door een aangewezen “raad van wijzen” bestuurd zal worden. Om het lont uit het kruitvat te trekken trad Yingluck af …. en werden nieuwe verkiezingen gepland voor 2 februari. De democraten van de oppositie besloten al gauw de verkiezingen te boycotten en Suthep koos voor nieuwe demonstraties. Demonstraties begin januari van de tegenstanders van het thaksinisme waren slechts een generale repetitie voor het D-Day op 13 januari waarbij men de toegangswegen tot het centrum van Bangkok blokkeerde om Yingluck op haar knieën te dwingen. De roodhemden, de ‘militante’ aanhang van Thaksin in Noord- en Noordoost-Thailand, lieten weten die acties op passende wijze te zullen beantwoorden, terwijl de legerleiding voorzichtig te kennen gaf dat in bepaalde situaties een staatsgreep niet kan worden uitgesloten.
Wanneer de verkiezingen op 2 februari doorgaan, bestaat er geen twijfel over dat de Phuea Thai ze met een grote meerderheid der stemmen zal winnen. Waar de verkiezingsstrijd zich in 2011 op toespitste is te lezen in: Verkiezingen 2011—Rood tegen Geel en kakelbonte outsiders . In 2014 zullen de verkiezingen een stuk saaier zijn.
©SJON HAUSER uit het zonnige Thailand.

Makha plus Valentine-a-67014 februari (vrijdag): Makha Bucha en Valentine’s Day. De belangrijke boeddhistische feestdag Makha Bucha is elk jaar in februari (soms in maart) bij volle maan. Massaal bezoekt men ‘s avonds de tempels om er met kaarsjes, wierook en bloemen driemaal met de wijzers van de klok mee rond de chedi (stoepa) te lopen. Daarmee worden de Boeddha, de Dhamma (zijn leer) en de Sangha (boeddhistische monnikenorde) eer bewezen.
In feite wordt de dag herdacht dat de Boeddha negen maanden nadat hij verlicht werd een belangrijke preek voor 1250 discipelen hield. Hij leerde hen af te zien van elke vorm van kwaad en slechts goed te doen en de geest te zuiveren. Veel leken blijven in het wit gekleed een paar dagen in een tempel.
De viering is bij sommige tempels een kleurrijk en druk gebeuren, een bezoek waard. Aanraders in Chiang Mai zijn Wat Phra Sing, Wat Chedi Luang of Wat Phra That Doi Suthep. De dag is een officiële feestdag en veel bars en restaurants schenken dan geen alcohol of zijn zelfs gesloten. Winkels verkopen ook geen drank, maar bij sommige kun je stiekem onder de toonbank een fles bier krijgen. Die wordt dan meestal verpakt in een papieren zak zodat niemand ziet dat je met alcohol zeult. Alsof de duivel ermee speelt valt deze heilige dag dit jaar samen met Valentine’s Day. Voor velen is dit juist een dag voor vertier, waarbij de alcohol niet mag ontbreken. Ik ben benieuwd hoe de twee feestdagen dit jaar op één dag gecombineerd worden.
5 bloemen feb-670Februari is de maand dat veel boomsoorten hun schitterende bloesems voortbrengen. Een aantal daarvan is gecultiveerd en wordt op ruime schaal langs wegen en plantsoenen aangeplant. Een van de opvallendste is de Flame of the Forest (Butea monosperma) met prachtige oranje bloemen. In februari zit er vaak geen blad aan de boom maar deze is wel helemaal vol met de snavelvormige bloemen. Als brandende vlammen steken die bomen uit het landschap. Voor sommige meer zeldzame bloesems moet je diep het bos intrekken, zoals voor de zeldzame Rhododendron arboreum subsp. Delavayi
De eerste, met prachtige dieprode bloemen, is slechts op twee bergpieken in Noord-Thailand te vinden. Daarvan is de top van Doi Inthanon (100 km ten zuidwesten van Chiang Mai) beslist het toegankelijkst. Een verhoogd wandelpad leidt er naar een met een dik tapijt Sphagnum-mos bedekt lager gelegen gebied, waar de knoestige rhododendrons bekend staan als dok khulap phan pi (‘Duizend jaar oude rhododendrons’). In februari zitten de bomen vol met hun schitterende dieprode bloemen.
Nog zeldzamer is de Chomphu Phu Kha (Bretschneidera sinensis) die in Thailand alleen hoog in de bergen van het Doi Phu Kha nationaal park in Nan groeien. In februari brengen ze hun fraaie bloesems voort.
De rafflesia Sopria himalayana is minder zeldzaam en komt onder meer voor op verschillende plaatsen op Doi Suthep, de berg ten westen van Chiang Mai. Het is een parasiet van een bepaald soort lianen. Een deel van het jaar spruiten daaruit op de bodem van het bos roze ballen ter grootte van een grapefruit. Daaruit ontvouwen zich schitterende vleesachtige, rode bloemen met gele stippen — die wat op zwammen lijken en al evenzeer tot de verbeelding spreken als de vliegenzwam (‘rood met witte stippen’) in de Nederlandse herfstbossen. In februari staan er op die plaatsen meestal wel een aantal van die parasieten te bloeien.
©SJON HAUSER: tekst en foto’s

MOTORBIKING
January and February is Winter time in northern Thailand, and the second half of February often shows a fast transition from the cool season to the hot season. Rain showers are rare in January and February, so it is an excellent time to explore the countryside in the North on a motorbike. Truly, the forests and fields often show signs of severe desiccation and fires in the fields and the undergrowth of the forests are a common sight. In March, the accumulated smoke from the fires sometimes results in smog. Many tree species flower in the relatively dry and cool months, among them rare species with brilliant and lavish blossoms (see below).
This website offers special 6-days tours per minibus for nature lovers, see: Nature Tours
What’s more, it promotes a number of DO IT YOURSELF motorbike tours which focus on interesting nature reserves and beautiful landscapes. Exploring the countryside on a motorbike is the way par excellence to enjoy the North’s marvellous nature and culture. One can do this best alone or in small groups (max. 3 motorbikes). To help these adventurers, detailed descriptions of a number of tours have been posted.
Best known of all is the Mae Hong Son-loop, but the description of the tour deviates considerably from the standard tour and includes the little known road from Khun Yuam to Mae Chaem: Route 01-Rondje Mae Hong Son (in Dutch)
There are also a number of 1-day motorbike tours and detailed descriptions of interesting destinations less than 100 km from Chiang Mai, such as Doi Inthanon, Thailand’s highest peak with cloud forests ; Huai Nam Dang National Park—hill tribes amidst dense forests ; the area between Chiang Dao-Wiang Haeng (Lisu Road, Lisu villages along Highway 1322 to Wiang Haeng), Mae Sot, Little Burma in Thailand and Umphang (Death Highway to Umphang—fifty miles through the clouds).

Pua rice fields
Of the ultimate DO IT YOURSELF motorbike tour ‘Eastern North Thailand in 15 days’, full accounts of the first six days have been posted earlier (in Dutch):
Day 1. Chiang Mai-Phrao-Nong Khaem-Arunothai-Pha Daeng Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 1
Day 2. Pha Daeng-Ban Khum and Doi Ang Khang plus Palong-dorp No Lae Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 2
Day 3. Ban Khum-Fang-Tha Ton-Akha-village Lo Cha-Mae Salong Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 3
Day 4. Mae Salong-Doi Tung-Mae Sai-Golden Triangle-Chiang Saen Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 4
Day 5. Chiang Saen-Chiang Khong-Wiang Saen-Pha Tang-Phu Chi Fa Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 5
Day 6. Phu Chi Fa-Huak-Chiang Kham-Phu Langka-Song Khwae-Pua Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand, 15 dagen-dag 6

New are the complete descriptions of days 7-10 crisscrossing the beautiful countryside in the province of Nan and exploring the cultural treasures of its capital:
Day 7. (in English!) Pua-Doi Phu Kha National park and around-Pua click here
Day 8. Pua-Tha Wang Pha-Nan and temples in and around Nan click here
Day 9. Nan-Mae Charim-Ban Rom Klao-Mae Charim-Nan click here
Day 10. Nan-Huai Yuak-Wiang Sa-Na Noi-Sao Din-Pak Nai click here
For practical information about renting a motorbike in Chiang Mai, preparing a tour and road safety see: Motorfietstochten
I also offer tailor-made tours, advice and guided motorbike tours for less than 5 persons. Are you interested? Please contact me.

Nan-670SCHIJNWERPERS OP NAN
‘Nan is een van de minst (en misschien wel de allerminst) ontdekte en bedorven provincies in Thailand—en ook de mooiste en interessantste,’ schreef Christian Goodden in zijn uitstekende en zeer gedetailleerde reisgids Around Lan-Na. Dat was vijftien jaar geleden, en sindsdien heeft de provincie wel de aandracht getrokken van de Thaise wintertoeristen. Maar nog steeds word je er niet door de toeristen onder de voet gelopen en vergeleken met Chiang Mai of zelfs Mae Hong Son is het een toeristisch back water en daarom voor sommigen een ‘verademing’. Over wat mooi en interessant is valt natuurlijk te twisten, maar Nan is zonder meer een groot aantal bijzondere tempels en natuurgebieden rijk. In het Doi Phu Kha nationaal park komen planten en dieren voor die je nergens anders in Thailand vindt. En het Mlabri-volk in Nan (en Phrae) is ook een unicum ook al verschilt een Mlabri-dorpje als Huai Yuak op het eerste gezicht niet zo veel van een ander bergdorp in Noord-Thailand en is het inmiddels ook door het toerisme ontdekt.
De provincie komt uitvoerig aan de orde in de beschrijving van de 15-daagse ‘ultieme’ motorfietstocht door oostelijk Noord-Thailand. Vier van de dagen worden in Nan doorgebracht. Wat de natuur betreft vind ik de Sapan waterval een van de mooiste plekjes—met een kiekje daarvan begint deze maand de homepagina. Dikke lianen hangen als bogen boven de rotsen met bruisend water en zijn bezaaid met varens en andere epifyten. Waarom dit MOOI is, daarvoor moet je te raad bij neuropsycholoog V.S. Ramachandran die er ooit over getheoretiseerd heeft. Maar mooi is het!

Slangennieuws-670-aSLANGENNIEUWS: De zeldzame Gonglysoma scriptum
6xGonglysoma-b1. Gonglysoma scriptum, DOR, Mae Wong nationaal park. 2. Hemipenissen en gele buik van hetzelfde exemplaar. 3. DOR uit het Umphang Wildlife Sanctuary, Tak. 4-5. levende juveniel uit Umphang. 6. Witte buik en hemipenissen met grove stekels van Sibynophis collaris (Common Blackhead) uit Umphang.

De bergen in de provincie Tak behoren tot mijn favariete plaatsen om de natuur in de gaan. En met uitzondering van een paar plekken rond Chiang Mai ken ik de ophiofauna (of gewoon gezegd: ‘de slangen die er voorkomen’) nergens zo goed als die in de bergen van Taks districten Phop Phra en Umphang. Elke keer wanneer ik er ging rond struinen waren er wel verrassingen en ik vond er zelfs een Bronzeback die later een nieuwe slangensoort bleek te zijn (klik hier). Maar zoals dat met verrassingen gaat, werden de verrassingen geleidelijk toch minder naarmate ik er vaker kwam. En tenslotte kreeg het gevoel dat ik zo’n beetje alle soorten die er voorkomen wel had gezien. Behalve eentje: een kleine bruinige slang met een wat gele buik. Daarvan had ik twee keer een vieze, oude DOR op de weg door de bergen van Umphang gevonden.
DOR staat voor Dead On Road, een eufemisme dat herpetologen gebruiken in plaats van ‘roadkills’—zoals nette mensen tbc zeggen in plaats van tering. Maar die twee DORs daar was niets netjes meer aan
(een vriend noemt de versere exemplaren treffend ‘road pizza’s’) en behalve een bruinige rugkant en een wat gele buik was er niets meer aan te onderscheiden. Voor mij wel genoeg om te weten dat het een soort betreft die ik niet eerder had gezien, maar welke….? En elke keer wanneer ik weer in de bergen van Tak was, hoopte ik vurig zo’n diertje levend in handen te krijgen—of op zijn minst een weinig beschadigde DOR.
In november, de laatste keer dat ik in Tak was, was het zover. Op een zonnige ochtend zag ik een grijsbruine slang, slank postuur, vrij rechtlijnig over de weg kruipen. Ik sloop naar het diertje toe dat mijn nog niet in de gaten had. Ik kon zien dat het geen Ringneck en ook geen Blackhead was, dus iets onbekends voor mij, misschien wel die ‘geelbuik’. Ik zoemde in en klikte. Raak. Ik naderde dichter om meer foto’s te maken. Het dier rook onraad en wilde de andere kant opkruipen. Op datzelfde moment raasde een pick up om de hoek en moest ik opzij springen…

Siby vs Gongly-aBoven: Juveniele Gonglysoma scriptum uit Umphang. Onder: Volwassen Common Blackhead (Sibynophis collaris) uit Umphang. De gelijkenis is treffend. Bij Gonglysoma is de voor- en achterkant van het oog omzoomd met wit en zijn de zwarte stippen op de rug gepaard en liggen naast de wervelkolom. Bij Sibynophis loopt één rij met zwarte stippen precies over de wervelkolom en is de bovenkant van de kop donkerder met een zwarte balk overheen. De opmerkelijkste verschillen zijn normaal echter verborgen: de gele buikzijde van het achterlijf bij Gonglysoma (wit bij Sibynophis) en een totaal verschillende structuur van de hemipenis.

Toen de auto voorbij was lag de slang dood op de weg, niet al te zeer beschadigd. Het beestje had een gelige buik en was dus zeer waarschijnlijk van dezelfde soort als de twee vieze roadkills. Ik kon hem goed bekijken en zag dat de bovenkant van zijn kop donker was, maar lichter van kleur (en anders) dan de kop van de Common Blackhead (Sibynophis collaris). Geen Blackhead, dat bleek ook duidelijk toen ik zag dat het een mannetje was waarbij de twee hemipenissen uit de vent (cloaca) naar buiten puilden. Die hemipenissen zagen er heel anders uit dan die van de Blackhead: op het uiteinde (spreek je bij een slang ook over eikel?) was een kransje kleine stekeltjes, geen vijftal grote stekels zoals bij de Blackhead. En met de ogen van het dier was iets bijzonders aan de hand: er zaten witte randjes om en het wit liep van het oog met een kort kartelboogje naar achteren. Die ogen toverden weer plaatjes uit slangenboeken voor mijn geest: Gonglysoma… het is Gonglysoma scriptum….het raadsel van de gele buik was opgelost. Tegelijkertijd besefte ik dat een juveniel slangetje dat ik op vrijwel dezelfde plek twee jaar eerder had gevangen, gefotografeerd en weer vrijgelaten ook zo’n Gonglysoma geweest moet zijn. Maar toen meende ik toch zeker met een baby Blackhead te maken te hebben. En in een kort bericht over de vondst stelde ik nog eigenwijs dat jonge Blackhead zich door het wit rond het oog onderscheiden van volwassen exemplaren. Ook besefte ik dat de ‘Blackhead’ waarvan ik drie jaar eerder in het Khao Yai nationaal park één onduidelijke foto wist te maken waarschijnlijk zo’n zelfde Gonglysoma was. Zo extreem zeldzaam is die soort dus niet in Thailand, maar je moet hem natuurlijk niet voor een Blackhead aanzien. En drie dagen nadat ik het mysterie van de slang met de gele buik had opgelost reed ik door de schitterende bergbossen van het Mae Wong nationaal park: voor mij op de weg lag een kersverse, vrijwel onbeschadigde DOR van zo’n zelfde Gonglysoma.
Deze geschiedenis illustreert aardig dat het determineren van slangen om verschillende redenen niet zo gemakkelijk is. En ik ben niet de eerste die Blackhead en Gonglysoma verward heeft. In een prachtig geïllustreerd boek van de inmiddels overleden Thaise slangenexpert Wirot Nutphand staan twee foto’s van exact dezelfde Gonglysoma, maar met de latijnse naam van een Blackhead (Sibynophis triangularis) erbij. Dat hele boek staat bol van de fouten, die waarschijnlijk voor een flink deel op rekening komen van rommelig redigeerwerk. Maar in een vernietigende kritiek op dit werk, waarin elke verkeerd staande komma of punt Wirot zwaar wordt aangerekend, merken de vijf auteurs, van wie er drie gelden als de grote experts van slangen in Thailand, niet op dat het afgebeelde dier geen Blackhead, maar een Gonglysoma is.
©SJON HAUSER: text and pictures

Feature story: Popular Buddhism

Reportage: Populair boeddhisme

pop Buddh

Left: Luang Pu Thuat, Mae Takhrai. Right: worshippers at Wat Don Chan, Chiang Mai.

First time Western visitors to Thailand often believe that Thai people, 95% Buddhists, are reflecting much time on the teachings of the Buddha, that they are incessantly in search for the eternal truths—that it is a country of dedicated philosophers in the best oriental tradition. This belief is probably rooted in their familiarity with the relatively small and often rather ‘strict’ Buddhist sects in the West ….(to be continued)

Westerlingen die voor de eerste keer in Thailand zijn denken aanvankelijk vaak dat de Thais —95% boeddhisten— zich heel wat tijd bezinnen op de leer van Boeddha en dat ze voortdurend op zoek zijn naar de hoogste en eeuwige waarheid, kortom dat het een land is van toegewijde filosofen in de beste oosterse traditie. Dit geloof is wellicht ingegeven door het feit dat ze voornamelijk vertrouwd zijn met de relatief kleine en strenge boeddhistische secten in het westen …. (wordt voortgezet)

Doi Inthanon cloud forestHauser Nature Tours

Special ‘Go Green’ nature tours: 70% nature, 30% culture

With biologist/travel writer Sjon Hauser as tour leader

During six days you will visit northern Thailand’s most beautiful and interesting national parks and cross remote parts of the picturesque countryside where foreign tourists are a rare sight. You will learn about aspects of Thai culture neglected in other tours, such as spirit worship and the cultivation of a variety of exotic crops. You will make many short hikes in the jungle, but there are no exhausting trekkings lasting for hours. On the other hand, sometimes the trails we follow are steep or we have to climb many steps. The knowledge and expertise of the tour leader will make this tour a special experience for you.

The best time of the year for this tour is from May to November. During this period northern Thailand’s nature is lush and beautiful, while there is much activity in the paddies and upland fields. During December and January some parts of the North, that attract few tourists the remaining year, can be crowded with cool season tourists from Bangkok, in particular during weekends and holidays. This may pose a problem for making reservations. On the other hand, from February – April, the forests at the lower elevations are dormant and desiccated, while there is little agricultural activity.

This tour will be executed in cooperation with Green Wood Travel in Bangkok. It is aiming at little groups of four to maximal eight persons. More about it in: Nature Tours
Speciale ‘groene’ natuurtochten: 70% natuur, 30% cultuur
Voor de natuurliefhebbers onder de globetrotters zijn er nu enkele unieke door mij opgezette 6-daagse natuurreizen: 70% natuur, 30% plattelandscultuur. Behalve dat ze de mooiste natuurgebieden in het noorden zullen bezoeken, en veel uitleg krijgen over de natuur die zo heel anders is dan in de gematigde streken, zullen ze aspecten van de Thaise cultuur te zien krijgen die in de meeste reizen niet aan de orde komen, zoals geestenverering en het verbouwen van bijzondere gewassen. En dat vindt allemaal plaats in delen van Noord-Thailand die zelden door toeristen worden bezocht. Ze zullen talloze korte wandelingen door de natuur en op het platteland maken. Het zijn geen uitputtende trektochten, maar er moeten wel de nodige trappen beklommen worden. Zie ook: Nature Tours
©SJON HAUSER: text and pictures