Redactioneel-2012-01-januari-februari

damJANUARI & FEBRUARI 2012:
Bloesempracht in februari
♦ Royal Flora Ratchaphruek
♦ Nieuws: Ramp bleef Tak bespaard
AGENDA toeristisch hoogseizoen:
eerste week januariChiang Mai Winter Fair (Ngan ruedu nao)
zaterdag 14 januari Wan dek (kinderdag)
maandag 23 januari Chinees Nieuwjaar / Lisu Nieuwjaar
woensdag 25 januariNaresuan Dag
donderdag 26 januariGedichtendag
dinsdag 7 februariGÉÉN Makha Bucha (dat is op 7 maart)
januari en februari (tot 14 maart)Royal Flora Ratchaphruek
♦ Bloesem van januari: Butea monosperma

♦ Nieuwe rubriek over seks (met vijf nieuwe artikelen)
♦ Nieuwe culinaire rubriek


Bloesempracht in februari
reclame boekIn Noord-Thailand is februari een overgangsperiode. De relatief koele winter maakt er geleidelijk — in sommige jaren tamelijk abrupt — plaats voor het warme zomerweer. Gewoonlijk is er de twee eraan voorafgaande maanden nauwelijks regen gevallen en ook in februari zijn regenbuien zeldzaam. Als gevolg daarvan begint het landschap duidelijk tekenen van uitdroging te vertonen. Bosbranden zijn dan een vertrouwd beeld. Meestal wordt alleen de onderbegroeiing afgebrand en wordt weinig schade aan de grotere bomen aangericht, waarvan vele een dikke schors hebben die goed tegen vuur bestand is. Maar zo’n bos met kale bomen en een geblakerde ondergrond lijkt niet in de verste verte op het weelderige tropische regenwoud dat reizigers verwachten. In dezelfde tijd brengen veel boomsoorteneen overvloed aan spectaculaire bloesems voort (zie het artikel: Bloesempracht in februari, zowel in het bos als langs de wegen, zoals de uitbundige ‘flame of the forest’ (Butea monosperma) —zie hieronder bij Bloesem van de maand januari)— Bauhinia variegata met witte bloemen en de tiger’s claw (Erythrina stricta).

Bloesem van de tiger's claw.

bloeiende tiger's claw

Bloeiende tiger's claw.

De tiger’s claw (Erythrina stricta) wil ik dit jaar tot BLOESEM VAN DE MAAND (FEBRUARI) uitroepen. Hij wordt ook wel coral tree genoemd vanwege de coral (‘koraalrode’) bloemen. Het is een algemeen voorkomende, middelgrote boom. De stam en takken van de jonge bomen zijn net als de red cotton silk trees bezaaid met scherpe doornen. De bloeiwijze bestaat uit puntige scharlaken bloemen waarvan een cluster doet denken aan de klauw van een tijger. Vaak bloeit de boom uitbundig terwijl er geen blad meer aan zit. Er komen heel wat vogelsoorten op de bloemen af , waaronder de minivet, waarvan de mannetjes dezelfde kleur hebben als de bloemen. In Chiang Mai is de boom voor zover ik weet niet aangeplant, maar een verwante soort met minder opvallende donkerrode bloemen is te vinden langs de paar stinkende beken die door en langs Chiang Mai stromen. In Centraal-Amerika worden schors en zaden van bepaalde verwante soorten door vissers gebruikt om water te vergiftigen — vis raakt erdoor ‘verdoofd’ en kan dan gemakkelijker worden gevangen.
Ook staat er in februari een aantal bijzondere planten in bloei, zoals de zeldzame Rhododendron arboreum subsp. Delavayi en de kleine rafflesia Sopria himalayana.
De eerste, met prachtige dieprode bloemen, is slechts op twee bergpieken in Noord-Thailand te vinden. Daarvan is de top van Doi Inthanon (100 km ten zuidwesten van Chiang Mai) beslist het toegankelijkst. Een verhoogd wandelpad leidt er naar een met een dik tapijt Sphagnum-mos bedekt wat lager gelegen gebied, waar de knoestige rhododendrons bekend staan dok khulap phan pi (‘Duizend jaar oude rhododendrons’).

Rhododendron

Dok khulap phan pi.

Sapria

Sapria himalayana.

Sopria himalayana is minder zeldzaam en komt onder meer voor op verschillende plaatsen op Doi Suthep, de berg ten westen van Chiang Mai. Het is een parasiet van een bepaald soort lianen. Van januari tot februari spruiten daaruit op de bodem van het bos roze ballen ter grootte van een grapefruit.
Daaruit ontvouwen zich schitterende vleesachtige, rode bloemen met gele stippen — die wat op zwammen lijken en al evenzeer tot de verbeelding spreken als de vliegenzwam (‘rood met witte stippen’) in de Nederlandse herfstbossen. De Zwitserse bioloog Hans Bänziger, die al langer dan een half leven de flora en fauna van Noord-Thailand bestudeert, is een specialist van deze rafflesia’s. Hij maakt zich zorgen over deze en andere zeldzame planten in Noord-Thailand en acht het onverstandig wanneer de plaatsen waar ze groeien aan de grote klok worden gehangen. Bij deze zwijg ik daarover als het graf.

Meer informatie over de twee genoemde, prachtige natuurgebieden, vind je in de artikelen: Doi Inthanon en Doi Suthep.
Overigens is een aantal bomen dit jaar laat in bloei. De prachtige red cotton silk tree, bloesem van de maand in december 2011 (zie hier beneden), is pas eind-januari op veel plaatsen gaan bloeien en zal waarschijnlijk midden-februari in volle bloei staan. Vanaf de brug bij het Holliday Inn zie je er een paar aan de Ping staan als je naar het zuiden kijkt. Veel meer van deze bomen, waaronder reusachtige exemplaren, staan verder stroomafwaarts op de oever voorbij Pa Daet.

Royal Flora Ratchaphruek
poster koninggele regenAl vanaf 14 december vorig jaar is op de Royal Flora Ratchaphruek, 8 km ten zuiden van Chiang Mai in het Mae Hia district aan de voet van Doi Suthep, een grootse expositie plaats over landbouw (inclusief machinerie) en Thailands koninklijke projecten. Koning Bhumibol heeft zich tientallen jaren ingezet om het leven van de Thaise boeren te verbeteren. In de vele koninklijke projecten die over het gehele land verspreid liggen wordt veel research gedaan. Boeren worden aangemoedigd alternatieve, milievriendelijke gewassen te verbouwen. Koninklijke projecten speelden een grote rol bij de zogenaamde opium-substitutieprogramma’s waarbij bergvolkeren gestimuleerd werden de papaverteelt te stoppen en snijbloemen of exotische vruchten en groenten te telen die goed gedijen in de koelere bergstreken. Daarnaast wordt op de Expo veel aandacht besteed aan het thema global warming. Er zijn inzendingen uit dertig verschillende landen. Gedurende het evenement zijn er internationale symposia over medicinale en aromatische planten, over tropische en subtropische vruchten en over orchideeën en andere sierplanten.
Deze floriade, die tot 14 maart 2012 zal duren, is ter gelegenheid van de 84-jarige verjaardag van koning Bhumibol (december vorig jaar), de 80-jarige verjaardag van koningin Sirikit en de 60-jarige verjaardag van kroonprins Maha Vajiralongkorn (beide dit jaar). Vanaf het spoorwegstation van Chiang Mai vertrekken regelmatig bussen naar deze floriade.
Het groots opgezette florapark is meer dan zeven jaar geleden aangelegd als cadeautje voor de koning om te vieren dat het in 2006 zestig jaar geleden was dat hij de troon besteeg. Het florapark is genoemd naar de gouden regen (Cassia fistula) — in het Thai ratchaphruek genoemd. Deze schitterende, inheemse en veel gekweekte boom is Thailands nationale boom. Omdat de kleur geel met koning Bhumibol wordt geassocieerd, was het toepasselijk het park naar de gouden regen te noemen.

Naast de Royal Flora Ratchaphruek heeft de omgeving van Chiang Mai de liefhebbers van plantentuinen veel te bieden. De mooiste plantentuin vind ik de Queen Sirikit Botanical Garden, ruim 30 km ten noordwesten van de stad in het district Mae Rim. Deze tuin ligt in de bergen en vanuit de tuin kun je ook over trails door het bos wandelen.
Dokmai Garden is een privaat botanische tuin die zes jaar geleden is aangelegd in het district Hang Dong, circa 20 km ten zuiden van de stad. Over elke boom en struik en elk gewas is een ruime hoeveelheid informatie te vinden op metalen borden. De Zweedse plantkundige dr Eric Danell geeft op verzoek rondleidingen.
Zie verder: www.dokmaigarden.co.th Tenslotte is er nog een (privaat) botanische tuin aan Highway 118 naar Chiang Rai, een paar kilometer vóór Doi Saket.
De stad Chiang Mai heeft behalve het kleine Suan Buak Hat park in de zuidwestelijke hoek van de ommuurde, oude stad en het Arboretum naast de dierentuin weinig te bieden — overigens is die dierentuin wel een prachtig gelegen junglepark op zich. Liefhebbers van sierbomen zullen ook aan hun trekken komen wanneer ze de gehele stadsgracht om de oude stad aflopen (een wandeling van ruim 6 km). Er is een verrassende verscheidenheid aan bomen aangeplant, waarvan er deze maand en de komende maanden vele in bloei staan. Zie het artikel: Arboreal excursion along Chiang Mai’s City moats.

Achter het nieuws: Ramp Bhumiboldam bleef uit
Westerlingen hebben nog al eens kritiek op de Thai. Een veel gehoord verwijt is dat Thai niet vooruitkijken en niet anticiperen op wat vóór hen ligt. Dat is inderdaad vaak het geval, maar aan de andere kant hangen Thai aan de lippen van ‘experts’ die een tipje van de sluier over onze toekomst weten te lichten. Je zal het leger van waarzeggers dat in Thailand een dik belegde boterham verdient de kost moeten geven: astrologen, handlezers, mediums, piskijkers, ga maar door. Ze helpen de Thai door moeilijke tijden heen. En de profetieën van Nostradamus vliegen in Thailand als warme broodjes over de toonbank.
Pla Bu was een kind van vijf jaar toen hij zo’n dertig jaar geleden als Thaise profeet opgang maakte. De nu 73-jarige vader van de vroeg gestorven jongen onthulde onlangs dat Pla Bu de vernietiging van het World Trade Center in 2001 en de tsunami van 2004 correct had voorspeld. Ook zou Pla Bu hebben verkondigd dat op 1 januari 2012 de Bhumibol-dam in de Ping het zou begeven.
Deze profetie kreeg ruim aandacht in de media. Opnieuw een catastrofe in Thailand en dat meteen nadat Bangkok en omgeving maandenlang met rampzalige overstromingen hadden te kampen. Het afgelopen jaar was een van de natste sinds decennia en het water in het Bhumibol-stuwmeer staat momenteel dan ook hoger dan ooit, bijna tot aan de rand — het is met 12,3 miljard kubieke meter voor ruim 90 procent van de maximale capaciteit gevuld. Stel je voor dat een honderd meter hoge muur van water zich over het dichtbevolkte laagland van de provincie Tak uitstort! En bedenk daarbij ook dat duizenden mensen jaarlijks naar de dam trekken om er nieuwjaar vieren. Niets vindt men leuker dan een uitje op of aan het water. Bij de dam zijn restaurants en rondvaartboten in overvloed. Maar vanwege de vooruitzichten in een kolkende tsunami ten onder te gaan, bleven de nieuwjaarstoeristen weg. Het bezoekersaantal was nog geen tien procent van dat van andere jaren. Wie durft nog te beweren dat Thais niet vooruitdenken en anticiperen op problemen?

De Bhumibol-dam en het stuwmeer in Tak.

De profetie kwam overigens niet uit, bijna tot ergernis van de velen die door het wegblijven van de toeristen gedupeerd werden: in totaal leed de lokale economie een verlies van 400 miljoen baht (circa tien miljoen euro). Een verbolgen lid van het provinciebestuur van Tak pikte het niet en klaagde de vader van Pla Bu aan bij de politie vanwege het rondbazuinen van ‘leugens over de Bhumibol-dam’ en het zaaien van paniek. Een bekend astroloog opperde zelfs dat er een wet moet komen om mensen te straffen die onheilsvoorspellingen doen die paniek veroorzaken ‘indien deze later voor minder dan vijftig procent accuraat blijken te zijn’.
Deze belachelijke reacties hadden in de media weer een aantal fraaie, moraliserende commentaren tot gevolg. Zo stelde een columnist dat de neringdoenden van Tak de oude man tot zondebok maken terwijl de naïviteit en het bijgeloof van de mensen de ware schuldigen zijn. Een westerse bioloog stelde zelfs dat stuwdammen de natuur vernielen en dat natuurliefhebbers dus niets te zoeken hebben bij de Bhumibol-dam.
Het Bhumibol-stuwmeer was Thailands eerste grote stuwmeer en werd in 1964 gecreëerd: vooral voor het opwekken van electriciteit, maar ook voor de watercontrole en bevloeiing. De bouw van de reusachtige dam, 486 meter lang en 154 meter hoog, werd begonnen tijdens het bewind van de militaire dictator Sarit Thanarat (1957-63) en was onderdeel van diens rigoreuze moderniseringprogramma voor Thailand. Onder invloed van Sarit groeide ook de invloed van de monarchie en geen wonder dat de dam naar de toen nog jonge koning Bhumibol Adulyadej werd genoemd. De koning groeide uit tot een soort van spil binnen de modernisering van het land en zijn inspectietochten op het platteland kregen veel publiciteit. Geleidelijk groeide koning Bhumibol uit tot een heilige — de decennia daarvoor was het koningshuis vooral low profile. Nu is de koning 84 jaar en heeft een zwakke gezondheid. De afgelopen jaren zijn de straffen voor majesteitsschennis weer op scherp gesteld. Een aantal mensen heeft zware straffen gekregen voor wat velen zien als lichte of niet bewezen gevallen van lèse majesté. En dit heeft weer tot kritiek in binnen- en buitenland geleid. Critici menen dat de betreffende artikelen in de grondwet en Criminal Code geamendeerd moeten worden om zulke excessen en ‘misbruik’ te voorkomen. Al wekenlang is dit voorpaginanieuws. Is het toeval dat dit samenviel met de profetie dat de Bhumibol-dam zal instorten?
Wie wel eens vaker in deze website neust, zal weten dat Tak een van mijn favoriete provincies is. Er is veel schitterende natuur en Mae Sot vind ik een van de boeiendste steden in het land. (Zie de artikelen: Death Highway to Umphang en Mae Sot, Little Burma in Thailand.) Het langgerekte stuwmeer dat door de Bhumibol-dam is gecreëerd vormt overigens het hart van een schitterend nationaal park dat zich vanaf Sam Ngao in Tak over een aantal andere provincies ver naar het noorden uitstrekt. Dit Mae Ping nationaal park is beslist een aanrader voor natuurliefhebbers! Een artikel hierover post ik binnenkort: Mae Ping nationaal park.

AGENDA
eerste week januari: Chiang Mai Winter Fair

reclame boekVan alle Noord-Thaise Winter Fairs is die van Chiang Mai het grootst. Ze vindt plaats op een uitgestrekt open terrein nabij het nieuwe sportstadion Chet Roi Pi (wat ‘700 jaar’ betekent, omdat het in 1996 met de viering van het 700-jarig bestaan van de stad werd geopend). Van de kermisattracties vind ik het spookhuis en de botsautootjes het leukst. Het spookhuis onder meer vanwege de ‘echte’ spoken die proberen je er te doen griezelen — jongens in slecht zittende spookkostuums die ‘boeh’ roepen. De botsautootjes zijn het populairst bij de opgeschoten jeugd en de baldadigheid kent er geen grenzen. Echt cool is het wanneer je er tussen de rijdende autootjes gaat dansen. Met wapenstokken uitgeruste politie heeft handen tekort om deze waaghalserij de kop in te drukken.
Laat in de avond is er doorgaans een optreden van een bekende Thaise popgroep. Dat trekt duizenden bezoekers en loopt niet zelden uit op flinke knokpartijen tussen verschillende groepen jongeren.
zaterdag 14 januari: Kinderdag (Wan dek)
Elk jaar op de tweede zaterdag van januari is het Kinderdag in Thailand. Kinderen worden dan verwend en op veel plaatsen, bij scholen en sportstadions e.d., worden leuke activiteiten voor ze georganiseerd. Bijvoorbeeld, de brandweer geeft allerlei demonstraties en kinderen mogen uit een brandend huis ‘abseilen’. Zelfs rukt het leger soms uit en krijgen kinderen de gelegeheid een kijkje in een tank nemen of plaats nemen achter afweergeschut.
23 januari: Chinees Nieuwjaar / Lisu Nieuwjaar
draakJAAR VAN DE DRAAK – Op 23 januari, om precies te zijn om 15.40 uur (nieuwe maan), begint in Thailand het Chinees Nieuwjaar. Thailand, inclusief Chiang Mai, ligt dan enkele dagen een beetje lam, want eerste, tweede en zelfs derde generatie-Chinezen (de Sino-Thai) hechten sterk aan hun tradities. De eigenaren van de meeste bedrijven hebben wel Chinees bloed. In sommige steden (zoals Nakhon Sawan) wordt het feest ook in het openbaar uitbundig gevierd, maar elders is het vooral een familiefeest. Wel wordt er oorverdovend vuurwerk afgestoken dat je hartkloppingen bezorgt. Dat wordt gedaan om het mythologische monster Nian te verdrijven, dat aan het begin van elk jaar hongerig verschijnt om zich te goed te doen aan mensenvlees.
Het feest luidt het nieuwe jaar in — het jaar van de draak — maar overeenkomstig de astrologische kalender begint dat pas begin februari. De draak is een invloedrijk mythologisch wezen in de Chinese cultuur en heeft met name gedurende de Manchu Dynastie (1644-1912) grote opgang gemaakt. Weinig mythologische wezens hebben een meer hybride karakter: het heeft de kop van een kameel, horens van een hert, ogen van een demon, oren van een koe, schubben van een karper, klauwen van een adelaar en het lichaam van een slang.
Chinese draken worden vaak met de hemel geassocieerd. De Chinese keizer werd gezien als een ‘zoon van de hemel’ en al in de zesde eeuw na Christus werd het keizerlijk gewaad getooid met drakensymbolen. In de Ching-dynastie werd zo’n beetje alles met drakenafbeeldingen gedecoreerd. Wie wat verder kijkt zal zien dat de Chinese draak ook in de grond en in het water te vinden is en daar vaak schatten bewaakt. Het monster blijkt dan het nodige gemeen te hebben met de naga, een mythologisch serpent uit India dat zich via hindoeïsme en boeddhisme over Zuidoost-Azië heeft verspreid. Ook zijn er veel overeenkomsten met de draak in het Westen, hoewel de laatste binnen het christendom vooral tot een personificatie van het ‘slechte’ uitgroeide. De Chinese draak heeft net als de naga vele goede eigenschappen. En net als naga’s kunnen draken, zowel Chinese als westerse, vuur spuwen. De naga’s in de Mekong doen dat trouwens op een bijzondere wijze: aan het eind van de boeddhistische vastenperiode laten ze bij Nong Khai onder water grote vuurballen uit hun muil ontsnappen. (Zie het arikel: Naga-vuurballen.)

Dansen op het Lisu Nieuwjaar. Doi Chang, Mae Suai, Chiang Rai.

LISU NIEUWJAAR
Van het tiental bergvolkeren in Thailand behoren de Lisu tot de kleurrijkste en interessantste. Veel Lisu-vrouwen dragen nog steeds hun traditionele, bonte kostuum vol applicatiewerk, terwijl de mannen verknocht zijn aan hun gifgroene of blauwe slobberbroek (foto hiernaast). Het volk heeft eeuwenlang in de bergen van Yunnan (Zuid-China) gewoond waar het in aanzienlijke mate gesiniticeerd is. De eerste Lisu’s zijn pas in het begin van de 20e eeuw in Thailand neergestreken. Het Lisu Nieuwjaar valt ongeveer samen met het Chinees Nieuwjaar, maar dat kan van dorp tot dorp een beetje verschillen. Drie dagen wordt er geofferd aan geesten en goden, gedanst, gesmuld en gezopen. Bezoekers zijn er doorgaans welkom en het is de moeite waard een Lisu-bergdorp tijdens de nieuwjaarsviering op te zoeken. Tussen Chiang Dao en Wiang Haeng ligt een half dozijn Lisu-bergdorpen aan de hoofdweg (Highway1322). Meer informatie hierover in de artikelen: Lisu Nieuwjaar en Lisu Road.

25 januari: Naresuan Dag

Standbeeld van koning Naresuan bij het monument in Mueang Ngai.

Op deze dag wordt een van Thailands grootste vorsten uit de geschiedenis herdacht: koning Naresuan de Grote (voluit in het Thai: Somdet Phra Naresuan Maharat). Naresuan is vooral beroemd geworden om zijn krijgskundige heldendaden, met name een duel op de rug van een olifant in 1592 waarin hij de Birmese kroonprins versloeg. Naresuan wist Siam van het Birmese juk te bevrijden en behoort tot de vijf meest vereerde Thaise vorsten uit de geschiedenis. De koning is nu een soort beschermheilige van het Thaise leger. Op veel plaatsen staan standbeelden en andere heiligdommen ter nagedachtenis van hem, vaak gesponsord door het leger. Op 25 januari brengt men daar groots hulde aan de monarch. In de provincie Suphanburi is er zelfs een festival dat een week duurt en waar elke avond de beroemde veldslag van 1592 wordt opgevoerd, compleet met tientallen oorlogsolifanten en vele honderden met zwaarden uitgeruste soldaten. In Noord-Thailand staan ook talloze Naresuan-monumenten. Een stoepa in Mueang Ngai (iets ten noordwesten van Chiang Dao) is een van de bekendste. Behalve ceremoniën, zoals kransleggingen, zijn er op Naresuan Dag hanengevechten te zien. Meer over deze vermaarde koning en de achtergrond van Naresuan Dag in het artikel: Naresuan the Great.

Bloesem van de Maand: Butea monosperma

bloesem

De bloemen van de 'flame of the forest'

De meest uitbundige bloesem in januari is waarschijnlijk die van de ‘flame of the forest’ (Butea monosperma), een tamelijk kleine boom die door de Thai thong kwao wordt genoemd. In februari is hij vaak vrijwel bladerloos, maar zitten de takken dicht bepakt met clusters knaloranje bloemen. In de natuur is hij niet bijzonder algemeen maar hij is veel aangeplant in dorpen en langs wegen— een lust voor het oog.
De bloem is een kunstwerk op zich en wordt zeer gewaardeerd om haar schoonheid. De onderste bloemblaadjes zien eruit als de snavel van een papegaai; de boom wordt daarom in het Engels ook wel ‘parrot tree’ genoemd. De kleine flower peckers (Dicaeum spec.) zijn vaak kwetterend in een bloeiende flame of the forest aan het foerageren. Als er in februari een crematie is, worden er van de bloemen versieringen gemaakt. Je ziet de mannen van een gemeenschap dan de mooiste takken van de bomen in de buurt afbreken, terwijl de vrouwen in de dorpstempel bijeenkomen om de bloemen (vooral die nog in de knop zitten) aaneen te rijgen — later zal de kist van de overledenen ermee worden getooid.
In India wordt de boom als heilig beschouwd omdat het samengestelde blad uit drie blaadjes bestaat die de heilige drie-eenheid van Brahma, Vishnu en Shiva voorstelt. De bloemen worden op grote schaal aan de goden geofferd.
Een veelheid van fraaie bloesems van andere boomsoorten en klimplanten brengen in januari een schakering van kleuren in het landschap.
Waar is de flame of the forest te zien? In de stad: op het plein van de Tha Phae-poort en het terrein van de Chiang Mai University. Buiten de stad: aan de H1001 tussen Mae Cho en Phrao; aan de H1317 tussen Chiang Mai en Mae On.
Er bestaat ook een gele kleurvariëteit, die staat aangeplant langs het irrigatiekanaal dat ca. 7 m ten noorden van Chiang Mai ‘begint’ bij een afslag van de H107. Aan de weg langs het kanaal staan in januari waarschijnlijk ook nog vele ‘red cotton silk trees’ (Bombax ceiba) in bloei (zie: Home pagina: december 2011, hieronder).

Nieuwe rubriek: Seks, seks en nog meer seks
Thailand is in het buitenland beroemd om de seks: sekstoerisme, prostitutie, transseksualiteit, travestie en ga maar door. En tot mijn schande heb ik daaraan op deze informatieve website nog geen aandacht geschonken. Daar komt nu verandering in. Te beginnen met artikelen over transseksualiteit en over het implanteren van penisbelletjes. Van dat laatste maakten de VOC-kooplieden die Siam aandeden al opgewonden melding. Deze oude traditie is echter alive and well in het moderne Thailand, maar nu worden er overwegend kleine glazen knikkers onder de voorhuid geschoven. Het fang muk (‘parels begraven’) gebeurt vooral in politiecellen en gevangenissen. De knikkertjes worden door gedetineerden vervaardigd door een stuk glas uit de bodem van een frisdrankflesje eindeloos lang tegen de muur van de cel te schuren. Een vriend wilde zijn muek wel tonen en voor me poseren. En als een slecht journalist legde ik hem een vraag met antwoord in de mond: ‘En die knikker heb je zelf geslepen uit het glas van een Coke-flesje?’ En tot mijn verbazing antwoordde hij ontkennend: ‘Nee, het was een Sprite-flesje!’
Zie de nieuwe artikelen: Penisbelletjes, Penile inserts, Kathoei — het derde geslacht en Transsexuality in Northern Thailand.