Motorfietstocht oostelijk Noord-Thailand-dag 11

dag 11a-foto's 01-collage-met tekst1. Visser op het Sirikit stuwmeer bij Pak Nai. 2. Het pontje van Pak Nai naar de overkant van het stuwmeer. 3. Woudreuzen in het Phu Soi Dao nationaal park. 4. Phi Ta Khon masker.

Dag 11a.  Grote Ronde oostelijk Noord-Thailand—lange, mooie route:
Pak Nai<37km>Nam Pat<15 km>afslag naar Phu Miang<27 km>Huai Mun<51 km>Lao Kohok<30 km>Na Haeo<34 km>Dan Sai<40 km>Nakhon Thai. Totaal: 234 km
[Dag 11b.  Grote Ronde oostelijk Noord-Thailand—kortere route:
Pak Nai<37 km>Nam Pat<49 km>Thong Saen Khan<49 km>Chat Trakan<34 km>Nakhon Thai. Totaal: 169 km]

kaartjes dag 11-b2De route op dag 11a aangegeven met paarse stippen. Links: Van Pak Nai naar Nam Pat. Rechts: Van Nam Pat via de Phu Soi Dao waterval, Na Haeo en Dan Sai naar Nakhon Thai.

Dag 11a:
Laat de management van het drijvend restaurant annex accommodatie ‘s avonds al weten dat je de volgende ochtend naar de overkant van het stuwmeer wil met je motorfiets. Vraag of dat voor je geregeld kan worden en spreek een tijd af na het ontbijt. De meeste, leuk gelegen accommodatie van Pak Nai bevindt zich aan de ‘linkerkant’ van de landtong waar de weg vanuit Na Muen in Pak Nai eindigt. De pontjes vertrekken echter vanaf de andere kant: je moet om er te komen een klein stuk terug (ca. 200-300 m) en vervolgens een pad af dat vrij steil daalt en je bij de pontjes brengt. Er is ook een pont voor auto’s,  normaal ga je met de motorfiets in een smalle boot (met plaats voor ongeveer 3 motorfietsen) die wordt voortgeduwd door een vergelijkbare boot met een buitenboordmotor. De oversteek duurt maar 10 minuten en vanaf het water heb je een mooi uitzicht op het drijvende dorp, de beboste bergen en de weg naar Na Muen die er de bergen in klimt. Na het boottochtje ben je vanuit Nan in de provincie Uttaradit beland. Aan de overkant begint Highway 1339 naar Nam Pat (ca. 37 km), een goede, gemakkelijke en zeer rustige asfaltweg die grotendeels door beboste, lage heuvels gaat. Vlak vóór Nam Pat is er echter een kort zeer slecht stuk (misschien inmiddels verbeterd).

dag 11a-foto's 021. Met de motorfiets het Sirikit Stuwmeer oversteken bij Pak Nai. 2. Uitzicht op de drijvende restaurants en woonboten bij Pak Nai. Op de achtergrond zie je Highway 1026 (naar Na Muen en  Wiang Sa) de bergen inklimmen. 3. Bos langs Highway 1339 van het stuwmeer naar Nam Pat. 4. Borden met een opsomming van attracties bij het begin van Highway 1212 naar het Khlong San nationaal park. 5. Geestenhuisjes bij de San Chao Pho Pu Ta aan Highway 1239 van Nam Pat naar Huai Mun.

Nam Pat is een kleine districtshoofdplaats, niet onaardig, maar zonder echte attracties en gelegen aan een tamelijk drukke hoofdweg (Highway 117 van Uttaradit richting Fak en de Laotiaanse grens). Als je het plaatsje binnenrijdt ligt aan je rechterhand een tempel. De weg gaat rechts achter de tempel langs en sla voorbij de bocht naar rechts achter de tempel linksaf. Aan beide kanten van de weg is er nu bebouwing en na een paar honderd meter bereik je stoplichten en ben je in het hart van de plaats. Ga bij de lichten rechtdoor. Zorg dat je tank goed vol zit, want je komt nu lange tijd geen grote dorpen meer tegen. Weer 100-200 m verder steek je Highway 117 van Uttaradit naar Fak Tha en de grens met Laos (voorheen Highway 1047) over. Wil je nog tanken, ga dan eerst rechtsaf, en weldra zie je enkele benzinestations aan de weg liggen. Na het oversteken van de H117 kom je op Highway 1239 naar Huai Mun en je volgt de borden PHU SOI DAO WATERFALL en NA HAEO of DAN SAI. Na 2 km ligt links aan de weg het nieuwe Suneerat Resort, geopend in april 2014, een geschikte plek om een nacht te door te brengen als je de omgeving van Nam Pat wilt verkennen. Maar wil je tegen de avond Nakhon Thai nog bereiken, dan kun je beter doorrijden.

De weg gaat weldra de heuvels in, die overwegend met droog, bladverliezend bos bedekt zijn. Na 13 km (vanaf het resort gerekend) is er een scherpe knik naar links. Bij die knik is de afslag van Highway 1212 die naar een aantal mooie stukjes natuur voert, zoals de Phu Miang (berg) en de Khlong Tron waterval (op respectievelijk 12 en 19 km van de afslag) die een bezoek waard zijn—maar wil je erheen dan moet je een extra overnachting in Nam Pat inlassen. Je volgt dus gewoon de knik naar links. Vijf kilometer verderop, vlak vóór een dorpje, ligt rechts van de weg de San Chao Pho Pu Ta verscholen in een stuk dicht bos aan een beekje. De sfeervolle plek is een bezoek waard. Je daalt de trap af naar de beek. De San Chao is in feite een lokaal heiligdom waar een tutilary spirit (geest) wordt vereerd (hier de ‘Chao Vader-Grootvader-Grootmoeder’) van doorgaans legendarische voorouders  die zich er als eerste of in een ver verleden hebben gevestigd. Er vindt dus een soort voorouderverering plaats maar tevens wordt de plaats, inclusief oude bomen vereerd. Een half dozijn houten geestenhuisjes met golfplaten daken is er bedolven onder de plastic bloemslingers. In of nabij de meeste dorpen is zo’n soort heiligdom te vinden, niet altijd zo mooi gelegen als hier.

Pineapple country-dag 11 Grote Ronde1. Het Monument van een Ananas in de buurt van Huai Mun. 2. Ananasplantages geven de toon aan in de omgeving van Huai Mun.

Vanaf de geestenhuisjes rijd je verder door niet al te hoge heuvels.  Ze zijn voor een deel in cultuur gebracht en er wordt veel ananas verbouwd, maar ook cassave, maïs en rijst. Daarnaast zijn er stukken bladverliezend bos. Je rijdt min of meer oostwaarts en soms zie je in de verte een hoog gebergte: het grensgebergte met Laos waarvan de berg Phu Soi Dao (ca. 2000 m) ook deel uitmaakt. Tenslotte daalt de weg af naar een dal waar je een T bereikt. Rechts aan de T staat een monument van een anananas. Je slaat hier rechtsaf Highway 1268 op in de richting van de Phu Soi Dao waterval en Na Haeo. Na een kilometer is links van de weg een poort met de afslag naar het dorp Huai Mun. Meteen zie je aan je rechterhand een klein benzinestation, maar rijd je het dorp verder in dan zul je nog één of twee benzinepompjes tegenkomen.

dag 11a-foto's 031. Cassavevelden aan Highway  1239. 2. De Phu Soi Dao waterval. 3. Een van de kleine watervallen aan Highway 1268 tussen de ingang van het Phu Suan Sai nationaal park en het dorp Saeng Pha. 4. Pas geplante rijst in de velden met op de achtergrond de vergulde chedi van de dorpstempel van Saeng Pha.

Je rijdt nu min of meer zuidwaarts met in de verte aan je linkerhand het grensgebergte met Laos. Rechts van de weg liggen uitgestrekte ananasvelden. Na een aantal kilometers klimt de weg het gebergte in en maakt het bouwland plaats voor bos. Naarmate je hoger komt wordt het bos dichter en zie je er meer woudreuzen boven het bos uit torenen. 17 km vanaf de T bij Huai Mun bereik je de schilderachtige Phu Soi Dao waterval. De natuur is er mooi en je kunt een heel stuk omhoog lopen over een redelijk goed pad langs de beek. Je komt langs woudreuzen en dicht bamboebos. In feite gaat dit pad nog kilometers omhoog naar een plateau op de berg waar de onderbegroeiing van dennenbos in het regenseizoen in bloei staat met zeldzame bloemen—de trektocht erheen is zwaar en je zult  een nacht op de berg moeten doorbrengen.
Aan de andere kant van de highway zijn bij de waterval eetstalletjes. In het hete seizoen zijn er soms veel lokale toeristen die bij de waterval verkoeling zoeken, in december en januari soms wintertoeristen uit Bangkok op doorreis naar noordelijker plaatsen. De rest van het jaar, vooral in het regenseizoen, kan het er uitgestorven zijn en soms is er geen enkel eethuisje geopend. Maar is er iets open, dan is het een goeie plek voor een eenvoudige lunch.
Vanaf de waterval rijd je nog enkele kilometers door dicht bos. Na 8 km bereik je de de afslag naar Chat Trakan (met checkpoint),  maar je rijdt rechtdoor, verder over Highway 1268. Geleidelijk wordt het berglandschap meer gedomineerd door uitgestrekte swiddens (bouwland verkregen door het kappen van het bos) waarop vooral rijst en maïs worden verbouwd. Hier en daar zijn ook rubberplantages aangelegd. Wanneer je de smalle strook land binnenrijdt waarmee de provincie Phitsanulok aan Laos grenst, is de kaalkap bijna compleet met als episch centrum het Hmong-dorp Ban Rom Klao, ongeveer 11 km ten zuiden van de afslag naar Chat Trakan.
In 1988 vonden in de buurt bloedige gevechten plaats tussen het Thaise en Laotiaanse leger; het was in feite het laatste ernstige conflict tussen grote broer Thailand en klein, rood broertje Laos. Aan beide kanten kwamen honderden soldaten om. De oorzaak van dit gewapend conflict lag bij de meningsverschillen over het precieze verloop van de grens in een gebied van aanzienlijk economisch belang vanwege de lucratieve houtkap.
Een kilometer voorbij (Ban) Rom Klao ben je al in het stroomgebied van de Mekong. Nergens staat een gedenkteken of is een belangrijk geestenhuis te vinden dat de waterscheiding tussen Chao Phraya en Mekong markeert, maar op verkeersborden kun je lezen dat je al in de provincie Loei, het meest noordwestelijke deel van de Isan, bent. Ook hier is de ontbossing rigoreus geweest, maar je kunt er de Hmong moeilijk de schuld van geven, want de bewoners van de dorpjes Ban Na Charoen en Ban Na Phak Kam zijn overwegend ‘Lao’.
De dorpstempel van Ban Na Phak Kam (ca. 8 km vanaf Rom Klao) heeft een schilderachtige, kleine bot (inwijdingshal) met kleurig beschilderde raamkozijnen die doen denken aan de schilderijen van de ‘primitieven’ in de moderne westerse kunst. De boeddhabeelden die rond te tempel staan zijn niet bepaald elegant of goed geproportioneerd. Bij sommige is het hoofd veel te klein, bij andere kijkt Boeddha niet sereen maar is zijn blik meer die van een woesteling — de ijver waarmee ze gemaakt zijn getuigt echter van de devotie van de boeren in deze uithoek van Thailand. Recentelijk is de tempel gemoderniseerd met een gloednieuw crematorium.
Het volgende dorp is Ban Lao Kohok en voorbij het dorp buigt de weg af naar het oosten (rijd er niet rechtdoor!). De berghellingen zijn er weer dichter bebost en na een klim van ongeveer 5 km bereik je het hoogste punt van Highway 1268, op een hoogte van 1116 meter. Hier is een uitzichtpunt en een klein monument.
Vervolgens bestaat de rit tot het grote dorp Saeng Pha voornamelijk uit afdalen. Na 6 km is aan je linkerhand een afslag naar de ingang van het weinig bezochte Phu Suan Sai nationaal park (voorheen Na Haeo nationaal park geheten). Een 7 km lang pad in het park gaat door ongerepte natuur en de fraaie Tat Huang waterval ligt er aan de grens met Laos en is de grootste waterval van de wijde omgeving. Niet ver van de waterval is een uitkijkpunt: vandaar zie je de bergen  liggen die het toneel waren van de eerder genoemde grensoorlog. Maar wil je het nationaal park en enkele bezienswaardigheden bezoeken, dan zou ik dat een andere keer doen, bijvoorbeeld vanuit Pharae, waar je dan een nacht moet doorbrengen (zie hieronder).
Vanaf de afslag is het 7 km afdalen naar het dorp Saeng Pha (en Hua Na) dat in een klein dal ligt. Onderweg passeer je drie kleine watervallen die direct aan de weg liggen—ze zijn een kort bezoek waard.

dag 11a-foto's 041. De ‘bibliotheek’ op het terrein van de dorpstempel van Saeng Pha. 2. Beschilderde luiken van dezelfde tempel. 3. De sfeervolle accommodatie van het Falkland Resort bij Pharae. 4. Een schildering van schepen op de binnenmuren van Wat Pho Chai.

Ook dorpstempel van Saeng Pha is een kort bezoek waard. Er staat een opmerkelijke, vergulde chedi en een mooie (gloednieuwe) ho phra op palen (waar oude geschriften vrij van insektenvraat worden bewaard) en diverse panelen van bot en wihan hebben interessante schilderingen. In het dorp gaat ook een pad naar een lokaal zeer vereerde aarden phra that die met knoestige frangipani-bomen is omgeven, een terp waar een relict van de Boeddha verscholen zou zijn.
Vanaf Saeng Pha is het nog 10 km naar Pharae. Maar 2 km vóór Pharae ligt links van de weg het sfeervolle  Falkland Resort aan een vijver. Er is een zestal huisjes op palen in de stijl van een blokhut met een balkon. Dit eenvoudige resort behoorde lang tot mijn favoriete accommodatie, maar het lijkt momenteel (april 2014) nogal in verval te verkeren. Hopelijk wordt het weer gauw in zijn oude glorie hersteld. Een kilometer verder ligt het veel minder mooi gelegen (en duurdere) Na Haeo Resort ook links aan de weg.
Weer een kilometer verder ligt Pharae links aan een bocht in de weg. Het dorp bestaat uit twee straatjes die uitkomen bij de Hueang, een beek die er de grens met Laos vormt. Er is een grenspost, en lokale mensen waden gewoon door het water van Thailand naar Laos (en omgekeerd) of worden bij hoog water in het regenseizoen in een peddelbootje overgezet. Een bijzondere plek en vanuit een klein restaurantje heb je uitzicht op de grensactiviteiten. Buitenlanders is het niet toegestaan hier Laos binnen te gaan. Verder zijn er talloze nuttige winkels en kleine benzinepompjes in het dorp. Je bent erop aangewezen voor maaltijden en proviand als je in het Falkland of Na Haeo Resort wilt overnachten om de omgeving te verkennen. Het is ook een goede plek (om wat verlaat) te lunchen als je verder gaat naar Nakhon Thai.
Voorbij Pharae is al gauw de afslag richting Chiang Khan, Highway 2195,  die de rechteroever van de Hueang volgt, een prachtige route verder de Isan in—zie eventueel: Van Ping naar Mekong.
Je gaat echter rechtdoor en bent dan op Highway 2113 en bereikt weldra de districtsplaats Na Haeo. Je passeert een school, politiebureau, postkantoor en andere overheidsgebouwen maar er zijn nauwelijks woningen van mensen (en Pharae heeft beslist meer te bieden aan winkeltjes en eethuisjes). Tien kilometer voorbij Na Haeo ligt links aan de weg Wat Pho Chai, een tempel waarvan de oude, primitieve muurschilderingen een zekere bekendheid genieten en een bezoek waard zijn. Zowel de buiten- als binnenmuren van  het centraal gelegen tempelgebouw (een wihan?) zijn met levendige taferelen beschilderd. De schilderingen op de binnenmuren beelden de laatste tien vorige levens van Boeddha uit, waaronder ook taferelen met grote, buitenlandse zeilschepen. Ze waren in 1853 vervaardigd door een kunstenaar uit Saraburi (Centraal-Thailand) die kennelijk vertrouwd was met de internationale handel op de Chao Phraya. De schilderingen op de buitenmuren dateren van 1916: je ziet onder andere een ouderwetse tram of trein afgebeeld wat erop wijst dat de kunstenaar was gefascineerd door van alles dat zich ver buiten dit dorp afspeelde. Als het gebouw gesloten is, wil een van de monniken graag een deur voor je van het slot halen.

dag 11a-foto's 051.Gemaskerde spoken en naga’s bewaken de trap naar Wat Phon Chai in Dan Sai. 2. Complete uitdossing van Phi Ta Khon-spoken bij het Phi Ta Khon museum op het terrein van Dan Sai’s Wat Phon Chai. 3. Spoken in bruine gewaden met koebellen om de nek. 4. Even bijkomen van de rol als spook.

Vanaf deze oude tempel is het nog 24 km naar Dan Sai. Iets voor Dan Sai sla je linksaf en je komt dan uit bij de hoofdstraat van deze districtplaats. Bij de T sla je vervolgens rechtsaf en je bent dan weldra bij de markt (met aan de overkant een 7Eleven) en verschillende overheidsgebouwen. Je ziet al gauw allerlei beelden van bont uitgedoste gemaskerde figuren die aan Halloween-spoken doen denken. Dan Sai is de plaats waar jaarlijks (in juni of juli) een uniek driedaags festival plaatsvindt, het Phi Ta Khon. Het opvallendst ervan is de parade van gemaskerde figuren en de rijkdom aan seksuele attributen en symbolen. Het festival is gedeeltelijk een uitbeelding van de Vessantara Jataka, een beroemde boeddhistische legende over een prins die de vrijgevigheid ten top is. Maar dit is sterk vermengd met vruchtbaarheidsrituelen en het festival krijgt daarmee een nogal karnavalesk karakter. Meer hierover in: Phi Ta Khon
Rijd je de markt en 7-Eleven voorbij en verder door de hoofdstraat—een aaneenschakeling van winkels en eethuisjes—dan zie je links een tempel: Wat Phon Chai. Deze tempel is tijdens Phi Ta Khon een van de centra der activiteiten. Op het tempelterrein is een klein museum gewijd aan het festival. Poppen of beelden van gemaskerde spoken houden er naast de traditionele naga’s de wacht bij de trap naar de chedi en wihan.
Je rijdt daarna de straat uit en slaat bij de T-splitsing rechtsaf de highway op. Honderd meter verder is rechts van de weg een pompstation en weer verder komt de highway uit Na Haeo uit op een knik in de weg. Volg de bocht naar links en al gauw zie je rechts de witte phra that (chedi) van Wat Phra That Si Song Rak, een heiligdom van bescheiden omvang dat echter zeer vereerd wordt in het noordoosten. Parkeer je motorfiets op de parkeerplaats en beklim de trap naar de phra that. De koppen van de naga’s die er de ballustrade vormen zijn ingelegd met blauw mozaiek en verschillen kwa uiterlijk sterk van de meeste, geijkte naga-beelden.

dag 11a-foto's 061. De lotusknopvormige phra that van Wat Phra That Si Song Rak. 2. Stoepavormige offerandes getooid met bloemen gemaakt van kaarsvet. 3. Een imposante negenkoppige naga op het terrein van Wat Neramit. 4. Een schildering van de xx in de grote wihan van Wat Neramit in Dan Sai.

Iets voorbij Wat Phra Si Song Rak is de afslag (rechtsaf) naar Nakhon Thai, Highway 2013. Meteen aan je linkerhand zie je de toegangspoort van de op een heuvel gelegen Wat Neramit Wipattasana, een sjieke tempel die beslist een bezoek waard is. Bij de bouw is veel gebruik gemaakt van lateriet. Vóór de enorme wihan is een indrukwekkend beeld van een negenkoppige naga. De grote wihan is rijkelijk getooid met grote en artistiek fijne, moderne muurschilderingen.
In een ander heiligdom staat het wassen beeld van een beroemde heilige monnik.
Vanaf Wat Neramit is het 40 km naar Nakhon Thai en de rit gaat grotendeels door berg en dal. Twee kilometer vóór het stadje Nakhon Thai ligt links en rechts al accommodatie aan de weg, maar ik adviseer je bij de afslag naar het Phu Hin Rong Kla nationaal park linksaf te gaan (op de hoek van een groot tempelterrein): na ca. 200 m is er een weggetje (links) dat voert naar het Panya Garden Resort, een aangename en rustige plek om te overnachten.
Rijd je verder richting nationaal park dan kom je zeker drie keer langs accommodatie. Ook elders in de plaats is gelegenheid te overnachten. De meeste accommodatie is in de orde van 350-700  baht, maar Panya Garden is bij mij favoriet vanwege de ruimte en de rust.

dag 11a-foto's 07 1-2. Sfeervolle, betaalbare en rustig gelegen accommodatie van het Panya Garden Resort in Nakhon Thai.