Liopeltis tricolor, de weinig bekende Malayan Ringneck

Een Malayan ringneck uit het Doi Suthep-Pui nationaal park.

Een exemplaar uit het Doi Suthep-Pui nationaal park, Hang Dong district, Chiang Mai.

Van de slangen van het geslacht Liopeltis (ringnecks) komt alleen de Malayan Ringneck (Liopeltis tricolor) voor in Noord-Thailand.

Malayan Ringneck (Liopeltis tricolor)

Thaise naam: ngu sai thong malayuงูสายทองมลายู

Deze kleine, dunne slang lijkt enigszins op de bronzebacks (Dendrelaphis). Hij kan een lengte bereiken van 60 cm. De staart is erg lang, ongeveer 40 procent van de lichaamslengte — daarmee is deze ringneck de recordhouder onder de slangen in Noord-Thailand. De kop is een beetje afgeplat.

De rug is eenvormig lichtbruin van kleur en de rugschubben zijn glad. De buik is wit; stippen of vlekken ontbreken. Een opvallende zwarte streep loopt van de snuit door het oog naar de nek waar deze geleidelijk dunner wordt — een paar centimeter achter de nek is de streep al verdwenen. De soortnaam tricolor berust op deze zwarte streep die de bruine kop en nek van de witte keel en buik scheidt. De nogal kleine ogen zijn zwart met een ronde pupil. De tong is net als bij een aantal bronzebacks knalrood.

Deze slang is voornamelijk overdag actief en is dan in lage struiken te vinden of tussen de gevallen bladeren waar hij zich voedt met insecten. Zijn gedrag wijst erop dat het een echte boomslang is: hij kan zich heel krachtig met zijn staart aan iets vastgrijpen.

Een vrij jonge Malayan ringneck steekt Highway 1095 over in het Huai Nam Dang nationaal park.

Een Malayan Ringneck steekt Highway 1095 over in het Huai Nam Dang nationaal park, Chiang Mai.

Het is een nogal schichtig diertje dat snel vlucht bij dreigend gevaar. In 1957 noemde Tweedie deze en enkele verwante soorten nog ‘obscure snakes’ omdat er weinig over bekend is (1) en veertig jaar later is de Malayan Ringneck nog steeds ‘poorly known’. (2)

In een aantal werken wordt gesuggereerd dat deze soort in Thailand slechts in het zuiden voorkomt (3) of in het geheel niet in het land te vinden is (4).

Alleen volgens Wirot Nutphan komt de soort in geheel Thailand voor met uitzondering van de centrale regio (5), hetgeen in een vernietigende kritiek op zijn boek door David en anderen in twijfel is getrokken. (6)
Wirot heeft echter waarschijnlijk gelijk: ik heb de soort op veel plaatsen in het noorden gevonden, in delen van het noordoosten (Loei, Khon Kaen) en ook in wat bij Wirot de westelijke regio is (Tak). (7) Alleen de aanwezigheid in zuidwestelijk Thailand kan ik niet bevestigen.

In Noord-Thailand wordt hij gewoonlijk aangetroffen in evergreen bos op een hoogte van 800-1200 meter.
In vond exemplaren in talloze delen van de provincie Chiang Mai (de districten Chiang Dao, Chomthong, Hang Dong, Mae On, Mae Taeng, Mueang and Samoeng), Mae Hong Son (Pai), Nan (Ban Luang), Tak (Phop Phra, Mae Ramat, Umphang), Phrae (Mueang), Phitsanulok (Chat Trakan) en Phetchabun (Lom Sak en Nam Nao).

Zelfde individu, details kop en nek.

Hetzelfde individu van de vorige foto met details van kop en nek.

Behalve in Thailand komt de soort ook voor in West-Maleisië, Singepore, Vietnam en in grote delen van insulair Zuidoost-Azië. (8) Waarschijnlijk strekt het areaal zich ook uit over Laos en oostelijk Myanmar.

©Sjon Hauser: tekst, foto’s en kaartwerk.

Voetnoten:

1. Tweedie, M. W. F., 1953. The Snakes of Malaya. Gouvernment Printing Office, Singapore: 44.

2. Cox, Merel J., Peter Paul van Dijk, Jarujin Nabhitabhata, and Kumthorn Thirakhupt,1998. A Photographic Guide to Snakes and other Reptiles of Thailand and South-East Asia. Asia Books, Bangkok: 56.

3. Cox, Merel, J., 1991. The snakes of Thailand and their husbandry. Krieger, Malabar, Florida: 208; Das, Indraneil, 2010. A Field Guide to the Reptiles of Thailand and South-East Asia. Asia Books, Bangkok: 281.

4. Cox et al., 1998, ibid.: 56.

5. Nutphan, Wirot, 2001. Snakes in Thailand. Amarin, Bangkok: 138-139. [in Thai]

map distribution L.tricolor

Kaart van Noord-Thailand met aangegeven de plaatsen waar ik de Malayan Ringneck vond.

6. David, Patrick, Merel J. Cox, Oliver S. G. Pauwels, Lawan Chanhome, and Kumthorn Thirakhup, 2004. Book Review. When a book review is not sufficient to say all: an in-depth analysis of a recent book on the snakes of Thailand, with an updated checklist of the snakes of the Kingdom. The Natural History Journal of Chulalongkorn University 4(1): 47-80, April 2004: p. 59.

7. De grenzen der regio’s lopen op de ikonen voor de geografische distributie van de verschillende soorten echter anders dan op de grotere kaart op pagina 14, een slordigheid waarmee het boek vol zit.

8. Das, 2010, ibid.: 281.