Dendrelaphis pictus, de Common of Painted Bronzeback

Een jonge common bronzeback

Een jonge Common Bronzeback uit het district Long, Phrae. Het voorste deel van het lichaam is enigszins uitgezet waardoor de blauwe huid tussen de schubben zichtbaar wordt.

De soorten van het geslacht Dendrelaphis (bronzebacks) zijn slanke, middelgrote dieren. Ze zijn goed aangepast aan het klimmen in bomen en struiken en zijn voornamelijk overdag actief. Hun Engelse naam hebben ze te danken aan de bronsachtig bruine kleur van de rug.

In Thailand komen zes soorten voor, waarvan vier in het noorden. Eén daarvan, de Common Bronzeback (Dendrelaphis pictus), behoort tot de algemeenste slangen van de Zuidoost-Azië. Oppervlakkig lijken de soorten nogal op elkaar en je moet ze van dichtbij zijn om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Ze zijn niet giftig, maar als ze gestoord worden zullen ze vaak wel van zich af bijten.

Common of Bronzeback (Dendrelaphis pictus)

Deze soort wordt ook wel Painted Bronzeback genoemd.

Thaise naam: ngu sai man thammadaงูสายม่านธรรมดา

Deze slanke, snelle en mooie slang bereikt een lengte van 130 cm. De rug is bronsachtig bruin, de schubben zijn glad en liggen dakpansgewijs over elkaar en bedekken elkaar voor een groot deel. Wanneer het dier zijn lichaam bij beweging of gevaar uitzet schuiven die schubben uit elkaar en wordt zelfs de huid tussen de schubben zichtbaar.

Een volwassen common bronzeback uit Chiang Mai.

Een volwassen Common Bronzeback uit het district Mae On, Chiang Mai.

Die is voor een groot deel lichtblauw; het vertoon van de honderden opvallende, blauwe spikkeltjes, wanneer het dier bedreigd wordt, heeft ongetwijfeld tot doel een belager af te schrikken.

Het effect is spectaculair: sommigen menen een vrijwel geheel blauwe slang gezien te hebben (‘maar hij was niet meer blauw toen de hond hem had doodgebeten’). De blauwe spikkels zijn vooral op de voorste helft van het lichaam duidelijk.

De kop is koperkleurig. Een brede zwarte lijn loopt van het cognackleurige oog met grote ronde zwarte pupil naar de nek. De tong is scharlakenrood.

Kop en nek common bronzeback

De kop met zwarte streep en nek met blauwe spikkels. Hetzelfde individu als in de bovenste foto.

De buik is crèmekleurig of lichtgeel. Achter de nek begint vrij onduidelijk een zwarte lijn die over de laterale einden van de ventrale schubben naar achteren toe loopt en steeds duidelijker wordt, maar bij de staart weer vervaagt. Ter hoogte van het midden van het lichaam is deze zwarte lijn zeer markant en de soort is daarmee gemakkelijk te onderscheiden van een aantal andere soorten van het geslacht Dendrelaphis, zoals Dendrelaphis subocularis die er sterk op lijkt en in een vergelijkbare habitat leeft. Bij juvenielen is deze streep nog niet erg duidelijk.

Veel andere, dunne slangensoorten hebben ook lengtestrepen. Die zorgen ervoor dat het voor een predator moeilijker wordt de snelheid en de richting van de slang in te schatten. Het lijkt namelijk of de slang op zijn plaats blijft terwijl hij in werkelijkheid vooruit beweegt. Een predator denkt dan misschien dat hij alle tijd heeft om het dier te vangen.  Daarnaast kan een longitudinale streep bij dunne boomslangen de camouflage tussen de takken en twijgen verbeteren. (1)

Deze soort legt ongeveer acht eieren. Het dier voedt zich vooral met agames, gekko’s and skinks.

De Common Bronzeback is een van Thailands algemeenste slangen. Hij komt overwegend voor in het laagland en laag in de heuvels, maar soms ook hoger in de bergen, met name waar het land in cultuur is gebracht. Je vindt hem veel in gemengd bos met blad verliezende soorten, zoals dry dipeterocarp forest, op braakliggend terrein, in wild struikgewas en op bouwland, in boomgaarden, tuinderijen en tuinen.

Deze ‘boomslang’ is ook veel op de grond te vinden en op warme dagen, vooral in de middag, wordt hij, ondanks zijn snelheid en zijn neiging gauw te vluchten, massaal dood gereden op de wegen.

©Sjon Hauser: tekst, foto’s en kaartwerk

Voetnoten:

1. Mattison, Chris, 1999 [1995]. The Encyclopedia of Snakes. Blanford, London: 125.

Vindplaatsen common bronzeback.

Kaart van Noord-Thailand met de plaatsen aangegeven waar ik de common bronzeback heb gevonden.